Τι Είναι η Κύστη Κόκκυγος;

Η κύστη κόκκυγος είναι μια χρόνια φλεγμονώδης πάθηση του δέρματος στην περιοχή του κόκκυγα, που οφείλεται σε τρίχες εγκλωβισμένες κάτω από την επιφάνειά του. Σχηματίζεται στη μεσογλουτιαία σχισμή, την περιοχή ανάμεσα στους γλουτούς. Η επικρατέστερη θεωρία για τη δημιουργία της είναι ότι τρίχες εισχωρούν στο δέρμα λόγω της τριβής και της πίεσης· ο οργανισμός τις αντιμετωπίζει ως ξένο σώμα, τις «εγκιβωτίζει», και η αντίδραση αυτή προκαλεί χρόνια φλεγμονή. Με τον καιρό σχηματίζεται μια κοιλότητα που γεμίζει με τρίχες, κερατίνη και υπολείμματα δέρματος, και συχνά επικοινωνεί με την επιφάνεια μέσα από μικρούς πόρους – εξ ου και ο όρος «τριχοφωλεακό συρίγγιο» (pilonidal sinus), που χρησιμοποιείται ορισμένες φορές.

Η πάθηση είναι συχνή, με επίπτωση περίπου 26 περιπτώσεις ανά 100.000 κατοίκους· εμφανίζεται κυρίως σε νέους γύρω στα είκοσι και είναι περίπου δύο φορές συχνότερη στους άνδρες². Οι βασικοί παράγοντες κινδύνου είναι η παρατεταμένη καθιστική στάση, η έντονη τριχοφυΐα στην περιοχή, η παχυσαρκία, η βαθιά μεσογλουτιαία σχισμή και το οικογενειακό ιστορικό. Χαρακτηριστικά, η νόσος πρωτοεμφανίζεται σπάνια μετά την ηλικία των σαράντα.

Πώς Εκδηλώνεται;

Η κύστη κόκκυγος εκδηλώνεται με δύο κυρίως μορφές. Στην οξεία φάση σχηματίζεται απόστημα: μια επώδυνη, θερμή και ερυθρή διόγκωση στην περιοχή, που μπορεί να συνοδεύεται από πυρετό και να «σπάσει» αυτόματα, οπότε παροχετεύεται πύον. Στη χρόνια φάση, η νόσος εκδηλώνεται με επίμονη ή διαλείπουσα έκκριση πύου, αίματος ή ορώδους υγρού από έναν ή περισσότερους μικρούς πόρους, τοπική ενόχληση και περιοδικές εξάρσεις της φλεγμονής.

Πολλοί ασθενείς μαθαίνουν να συμβιώνουν με τα ήπια συμπτώματα για καιρό, ώσπου το πρώτο οξύ, επώδυνο επεισόδιο να τους οδηγήσει στον γιατρό. Η διάγνωση είναι κατά κανόνα εύκολη και κλινική: ο χαρακτηριστικός εντοπισμός και οι ορατοί πόροι στη μέση γραμμή της μεσογλουτιαίας σχισμής επιβεβαιώνουν την πάθηση. Πολύ σπανιότερα, σε πολύπλοκες ή υποτροπιάζουσες περιπτώσεις, χρειάζεται απεικονιστικός έλεγχος για τη χαρτογράφηση της έκτασης.

Πώς Αντιμετωπίζεται και Πότε Χρειάζεται Χειρουργείο;

Η αντιμετώπιση εξαρτάται από τη φάση και τη βαρύτητα της νόσου. Σε ήπιες περιπτώσεις, με ελάχιστα ή καθόλου συμπτώματα, υπάρχει χώρος για συντηρητικά μέτρα: η τακτική αποτρίχωση ή το ξύρισμα της περιοχής και η σχολαστική τοπική υγιεινή μπορούν να περιορίσουν τα επεισόδια φλεγμονής¹. Τα μέτρα αυτά όμως δεν εξαλείφουν την ήδη σχηματισμένη κοιλότητα, και γι’ αυτό δεν είναι οριστική λύση όταν η νόσος έχει εγκατασταθεί και δίνει συμπτώματα που υποτροπιάζουν κάθε τόσο.

Όταν η νόσος εκδηλωθεί, η προσέγγιση καθορίζεται από τη μορφή της. Το οξύ απόστημα χρειάζεται άμεση χειρουργική διάνοιξη και παροχέτευση – μια σύντομη πράξη που ανακουφίζει τον ασθενή και ελέγχει τη φλεγμονή, χωρίς όμως να αντιμετωπίζει οριστικά τη νόσο. Η χρόνια κύστη κόκκυγος, αντίθετα, χρειάζεται οριστική χειρουργική αντιμετώπιση: η επέμβαση καταστρέφει ή αφαιρεί εξ’ ολοκλήρου την παθολογική κοιλότητα με τους πόρους της και αποκαθιστά την περιοχή με τρόπο που δεν ευνοεί την επανεμφάνιση¹.

Ευτυχώς, οι σύγχρονες τεχνικές έχουν αλλάξει ουσιαστικά την εικόνα αυτής της επέμβασης, καθώς οι παλιότερες, πιο επιβαρυντικές προσεγγίσεις έχουν σε μεγάλο βαθμό εγκαταλειφθεί. Η επέμβαση ταλαιπωρεί τον ασθενή σαφώς λιγότερο απ’ ό,τι παλαιότερα και ο στόχος είναι πλέον ξεκάθαρα η μη υποτροπή. Η επιλογή της κατάλληλης τεχνικής κρίνεται ανάλογα με το στάδιο και την έκταση της νόσου, την ύπαρξη προηγούμενων επεμβάσεων και τα χαρακτηριστικά του ασθενούς, ενώ οι επιμέρους μέθοδοι και η πορεία της ανάρρωσης περιγράφονται αναλυτικά στη σελίδα της αντιμετώπισης.

Συχνές Ερωτήσεις

Πηγές

Σχετικές παθήσεις και άρθρα