ΑρχικήΠαθήσειςΠεριεδρικό Συρίγγιο

Περιεδρικό Συρίγγιο

Το περιεδρικό συρίγγιο, γνωστό και ως συρίγγιο του πρωκτού, είναι ένας μικρός παθολογικός πόρος που συνδέει το εσωτερικό του πρωκτικού καναλιού με το δέρμα γύρω από τον πρωκτό και εκκρίνει περιοδικά πύον ή ορώδες υγρό. Δημιουργείται συχνά μετά από ένα περιεδρικό απόστημα που έχει ήδη παροχετευθεί. Δεν κλείνει από μόνο του: όσο ο πόρος παραμένει ανοικτός, η έκκριση επανέρχεται και η φλεγμονή υποτροπιάζει κατά διαστήματα, και η οριστική του αντιμετώπιση είναι χειρουργική. Η επιλογή της μεθόδου στοχεύει στην οριστική εξάλειψη του πόρου, προστατεύοντας παράλληλα την εγκράτεια του ασθενούς και την ανατομική ακεραιότητα των πρωκτικών σφιγκτήρων, και γι’ αυτό απαιτείται ακριβής χαρτογράφηση της πορείας του.

Ιατρός μελετά μαγνητική τομογραφία πυέλου στην οθόνη

Με μια ματιά

  • Τι είναι – ένας μικρός παθολογικός πόρος ανάμεσα στο πρωκτικό κανάλι και στο δέρμα, με επίμονη ή διαλείπουσα έκκριση ρυπαρού υγρού
  • Πώς προκύπτει – συχνά μετά από περιεδρικό απόστημα που έχει παροχετευθεί
  • Δεν είναι ιδιαίτερα συχνή πάθηση: στην Ευρώπη υπολογίζονται περίπου 1,69 περιπτώσεις ανά 10.000 κατοίκους
  • Η χαρτογράφηση της πορείας του σε σχέση με τους σφιγκτήρες προηγείται της θεραπείας, και η κλινική εξέταση από μόνη της δεν αρκεί για αυτήν
  • Το συρίγγιο αντιμετωπίζεται χειρουργικά, με προτεραιότητα στην προστασία του σφιγκτήρα, και η έγκαιρη αντιμετώπιση περιορίζει την επέκταση της φλεγμονής και τον κίνδυνο επιπλοκών

Τι Είναι το Περιεδρικό Συρίγγιο;

Το περιεδρικό συρίγγιο είναι ένας χρόνιος παθολογικός πόρος που συνδέει το εσωτερικό του πρωκτικού καναλιού με το δέρμα της περιπρωκτικής περιοχής. Το εσωτερικό του στόμιο βρίσκεται μέσα στο πρωκτικό κανάλι, ενώ το εξωτερικό ανοίγει στο δέρμα, συνήθως λίγα εκατοστά πέρα από τον πρωκτό. Ο πόρος συνδέει τα δύο στόμια, διασχίζοντας τους ιστούς μαζί με μικρότερο ή μεγαλύτερο τμήμα των σφιγκτήρων, αναλόγως της πορείας που ακολουθεί. Ο ίδιος μηχανισμός που στην οξεία του φάση δίνει το περιπρωκτικό απόστημα αφήνει, όταν χρονίσει, τον πόρο πίσω του1.

Η πάθηση δεν είναι συχνή. Σε ευρωπαϊκή μελέτη συστηματικής ανασκόπησης, ο επιπολασμός του περιεδρικού συριγγίου στην Ευρώπη υπολογίστηκε σε 1,69 περιπτώσεις ανά 10.000 κατοίκους2. Δύο αιτίες εξηγούν μαζί πάνω από το 95% των περιπτώσεων: η λεγόμενη κρυπτοαδενική λοίμωξη – μια φλεγμονή που ξεκινά από τους αδένες του πρωκτικού καναλιού – και η νόσος του Crohn2. Ως προς τα νέα περιστατικά κάθε χρόνο, πάντως, τα κρυπτοαδενικά συρίγγια υπερέχουν σαφώς, με 75% έναντι 18%2, και η διαφορά αυτή εξηγείται από το ότι τα συρίγγια της νόσου του Crohn διαρκούν περισσότερο και υποτροπιάζουν συχνότερα2.

Πώς Εκδηλώνεται το Συρίγγιο;

Το κύριο σύμπτωμα είναι η έκκριση: ένα μικρό στόμιο στο δέρμα που παραμένει υγρό, με πύον ή ορώδες υγρό, άλλοτε συνεχώς και άλλοτε κατά περιόδους. Συνοδεύεται από τοπική ενόχληση, φαγούρα και ερεθισμό του πέριξ δέρματος, ενώ όποτε ο πόρος αποφράσσεται προσωρινά το υγρό εγκλωβίζεται και ακολουθεί επεισόδιο πόνου και φλεγμονής, που υποχωρεί μόλις η έκκριση ξαναβρεί διέξοδο. Ένα ποσοστό ασθενών φθάνει εδώ μετά από περιεδρικό απόστημα που έχει παροχετευθεί, ενώ άλλοι δεν θυμούνται καθόλου οξύ επεισόδιο και προσέρχονται απευθείας για την επίμονη έκκριση. Το συρίγγιο δεν υποχωρεί μόνο του και χρειάζεται χειρουργική αντιμετώπιση.

Το περιεδρικό συρίγγιο ως νόσος δεν προκαλεί μόνο τοπική έκκριση και ενοχλήσεις, αλλά επηρεάζει ουσιαστικά και τη γενικότερη ποιότητα ζωής των πασχόντων ασθενών. Σε μελέτη βασισμένη σε συνεντεύξεις ασθενών σε δύο τριτοβάθμια κέντρα αναφοράς της Βρετανίας και της Ολλανδίας, όπου η νόσος είναι κατά κανόνα πιο σύνθετη, οι ασθενείς περιέγραψαν ότι χρειάστηκε να αναπροσαρμόσουν την καθημερινότητα και την εργασία τους, και ότι η πάθηση επιβάρυνε την ψυχολογία τους3. Στις ίδιες συνεντεύξεις περιγράφεται και κάτι που ακούγεται συχνά στο ιατρείο: η διάγνωση της πάθησης συχνά καθυστερεί, και ο ασθενής μπορεί να έχει περάσει από περισσότερες της μίας παροχετεύσεις αποστήματος πριν τεθεί η διάγνωση του συριγγίου3.

Πώς Χαρτογραφείται η Πορεία του Συριγγίου;

Η πορεία του συριγγίου χαρτογραφείται από την κλινική εξέταση, πάντα σε συνδυασμό με τον απεικονιστικό έλεγχο, και αυτός καθορίζει τη χειρουργική θεραπεία που είναι ασφαλέστερη για τον σφιγκτήρα. Η εξέταση από εξειδικευμένο χειρουργό αναγνωρίζει το εξωτερικό στόμιο και συχνά και το εσωτερικό, δεν αρκεί όμως από μόνη της για να δείξει τι πορεία ακολουθεί ο πόρος ανάμεσα στα δύο. Η δακτυλική εξέταση στο ιατρείο δεν ταξινομεί αξιόπιστα την πορεία του πόρου· το διορθικό (ενδοπρωκτικό) υπερηχογράφημα τα καταφέρνει σαφώς καλύτερα, και η μαγνητική τομογραφία καλύτερα απ’ όλα4.

Όταν λοιπόν το συρίγγιο είναι πολύπλοκο, υποτροπιάζον ή υψηλό, η μαγνητική τομογραφία της πυέλου ή το διορθικό υπερηχογράφημα δείχνουν με μεγαλύτερη αξιοπιστία την πορεία του πόρου σε σχέση με τους μυς της περιοχής, καθώς και τυχόν συλλογές ή παρακλάδια που η δακτυλική εξέταση δε θα εντοπίσει. Είναι σαφές πως η ανατομία ενός συριγγίου δεν τεκμαίρεται από την απλή κλινική εξέταση, και ότι από την ακρίβεια της χαρτογράφησης εξαρτάται το αν η θεραπεία θα είναι οριστική και, κυρίως, το πώς θα προστατευθεί καλύτερα ο σφιγκτήρας και η εγκράτεια του ασθενούς.

Πότε Χρειάζεται Χειρουργείο;

Δεν υπάρχει συντηρητική θεραπεία σε ένα περιεδρικό συρίγγιο: η χειρουργική αντιμετώπιση είναι η μόνη οριστική λύση, καθώς ο παθολογικός πόρος δεν κλείνει μόνος του και δεν θεραπεύεται με φάρμακα. Ο στόχος ενός χειρουργείου είναι διπλός: να εξαλειφθεί οριστικά ο πόρος και ταυτόχρονα να μην τραυματιστεί ο σφιγκτήρας και η εγκράτεια του ασθενούς. Όσο πιο βαθιά διασχίζει το συρίγγιο τον μυ, τόσο πιο εξειδικευμένη και ανατομική πρέπει να είναι η χειρουργική τεχνική, και γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο πάντα προηγείται χαρτογράφηση του πόρου και εξατομίκευση της θεραπείας που προτείνει ο χειρουργός. Εδώ μετράει και η εκπαίδευση του χειρουργού σε εξειδικευμένη μονάδα χειρουργικής παχέος εντέρου και πρωκτού.

Η επέμβαση είτε διανοίγει τον πόρο ώστε να επουλωθεί, όταν η ανατομία το επιτρέπει με ασφάλεια, είτε τον εξαλείφει με τεχνικές που σέβονται τον σφιγκτήρα, ενίοτε σε περισσότερα του ενός στάδια. Ποια οδός ταιριάζει σε κάθε ασθενή αποφασίζεται μαζί του στο ιατρείο, ώστε να γνωρίζει εξ’ αρχής τι να περιμένει. Ο Δρ. Σμπαρούνης εκτιμά και χαρτογραφεί τα περιστατικά αυτά και εκτελεί τις επεμβάσεις στο Metropolitan General, ενώ οι επιμέρους τεχνικές, η προετοιμασία και η ανάρρωση περιγράφονται αναλυτικά στη σελίδα της αντιμετώπισης των περιεδρικών συριγγίων.

Αντιμετώπιση Περιεδρικού Συριγγίου – Αποστήματος

Οι σφιγκτηροδιασωστικές τεχνικές και πώς επιλέγεται η καθεμία ανάλογα με την πορεία του πόρου.

Περισσότερα

Διαπρωκτική Χειρουργική

Οι επεμβάσεις του πρωκτού χωρίς εξωτερικές τομές.

Περισσότερα

Επείγοντα Χειρουργικά Περιστατικά

Όταν ένα γνωστό συρίγγιο επιδεινώνεται οξέως με πόνο και πυρετό: πού απευθύνεστε.

Περισσότερα

Πότε να απευθυνθείτε σε χειρουργό

Επίμονη ή διαλείπουσα έκκριση από ένα στόμιο κοντά στον πρωκτό ή επαναλαμβανόμενα επεισόδια τοπικής φλεγμονής στην ίδια πάντοτε θέση υποδηλώνουν συρίγγιο και χρειάζονται εκτίμηση από χειρουργό, ακόμη κι όταν ανάμεσα στα επεισόδια η περιοχή ηρεμεί. Αν όμως ο πόνος εγκατασταθεί και επιδεινώνεται, με σκληρή και ευαίσθητη διόγκωση ή με πυρετό, ο πόρος έχει πιθανότατα αποφραχθεί και δημιουργείται νέο απόστημα: καλέστε αμέσως τον χειρουργό σας ή προσέλθετε στα επείγοντα.

Συχνές Ερωτήσεις

Μπορεί το συρίγγιο να κλείσει μόνο του;

Κατά κανόνα όχι. Όσο ο παθολογικός πόρος παραμένει, συντηρεί έναν κύκλο έκκρισης και επεισοδίων φλεγμονής, και γι’ αυτό η οριστική λύση είναι χειρουργική. Η έγκαιρη εκτίμηση και χαρτογράφηση επιτρέπουν να σχεδιαστεί η κατάλληλη, εξατομικευμένη αντιμετώπιση, με προτεραιότητα στην προστασία του σφιγκτήρα.

Γιατί χρειάζεται απεικόνιση για ένα τόσο μικρό συρίγγιο;

Επειδή αυτό που φαίνεται στο δέρμα είναι μόνο η μία άκρη του πόρου. Η δακτυλική εξέταση στο ιατρείο εντοπίζει σωστά την πορεία του πόρου σε λιγότερους από δύο στους τρεις ασθενείς, ενώ το διορθικό υπερηχογράφημα και η μαγνητική τομογραφία τα καταφέρνουν σε σαφώς περισσότερους. Στα πολύπλοκα, υποτροπιάζοντα ή υψηλά συρίγγια η απεικόνιση δείχνει πόσο μυ διασχίζει ο πόρος, και αυτό καθορίζει ποια τεχνική μπορεί να εφαρμοστεί με ασφάλεια.

Πονάει η εξέταση;

Η κλινική εξέταση γίνεται με διακριτικότητα και ήπιους χειρισμούς και κατά κανόνα προκαλεί μία ήπια μόνο ενόχληση, ενώ σε φάση οξείας φλεγμονής οι χειρισμοί περιορίζονται στο απολύτως απαραίτητο. Αν χρειαστεί λεπτομερέστερος έλεγχος, προγραμματίζεται με κατάλληλη αναισθησία, ώστε ο ασθενής να μην ταλαιπωρηθεί. Η αμηχανία είναι κατανοητή, δεν πρέπει όμως να καθυστερεί την εκτίμηση μιας πάθησης που αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά.

Πόσο επείγει η επέμβαση;

Το συρίγγιο δεν είναι επείγον με την έννοια που είναι ένα απόστημα: η επέμβαση προγραμματίζεται, αφού πρώτα ολοκληρωθεί η χαρτογράφηση. Αυτό δεν σημαίνει ότι μπορεί να μείνει επ’ αόριστον: ο πόρος συνεχίζει να υπάρχει, οι εκκρίσεις συνεχίζονται και τα περιοδικά επεισόδια φλεγμονής παραμένουν. Πόσο χρόνο χρειάζεται η ίδια η επέμβαση και η ανάρρωση περιγράφεται αναλυτικά στη σελίδα της αντιμετώπισης.

Πηγές

  1. Gaertner WB, Burgess PL, Davids JS, et al. The American Society of Colon and Rectal Surgeons Clinical Practice Guidelines for the Management of Anorectal Abscess, Fistula-in-Ano, and Rectovaginal Fistula. Dis Colon Rectum. 2022;65(8):964-985. doi.org/10.1097/DCR.0000000000002473
  2. García-Olmo D, Van Assche G, Tagarro I, et al. Prevalence of Anal Fistulas in Europe: Systematic Literature Reviews and Population-Based Database Analysis. Adv Ther. 2019;36(12):3503-3518. doi.org/10.1007/s12325-019-01117-y
  3. Iqbal N, Machielsen AJHM, Breukink SO, et al. Living with cryptoglandular anal fistula: a qualitative investigation of the patient’s experience through semi-structured patient interviews. Qual Life Res. 2022;31(8):2505-2518. doi.org/10.1007/s11136-022-03098-y
  4. Buchanan GN, Halligan S, Bartram CI, Williams AB, Tarroni D, Cohen CR. Clinical examination, endosonography, and MR imaging in preoperative assessment of fistula in ano: comparison with outcome-based reference standard. Radiology. 2004;233(3):674-681. doi.org/10.1148/radiol.2333031724

Σχετικές παθήσεις και άρθρα

Περιεδρικό Απόστημα

Η οξεία φάση της ίδιας νόσου, που συχνά προηγείται του συριγγίου: συμπτώματα και αντιμετώπιση.

Περισσότερα

Πρωκτολογία & Περιπρωκτική Χειρουργική

Πώς ξεχωρίζουν μεταξύ τους οι παθήσεις του πρωκτού και ποια διερεύνηση χρειάζεται η καθεμία.

Περισσότερα

Ραγάδα Πρωκτού

Ο οξύς πόνος στην κένωση: αίτια, συντηρητική θεραπεία και χειρουργικές επιλογές.

Περισσότερα

Κλείστε ραντεβού για εκτίμηση

Τηλεφωνικά ή online μέσω DoctorAnytime – επιλέξτε ό,τι σας εξυπηρετεί.

ή καλέστε απευθείας στο 697 50 23 763

Δρ. Σπυρίδων Σμπαρούνης

Δρ. Σπυρίδων Σμπαρούνης

MD, MSc, FEBS/MIS – Γενικός Χειρουργός (Λαπαροσκοπική & Ρομποτική Χειρουργική)

Επιστημονικός Συνεργάτης Ιατρικής Σχολής Αθηνών