Τι Είναι η Σκωληκοειδίτιδα;

Η σκωληκοειδίτιδα είναι η οξεία φλεγμονή της σκωληκοειδούς απόφυσης, ενός μικρού κοίλου τμήματος του πεπτικού σωλήνα που εκφύεται από το πρώτο τμήμα του παχέος εντέρου, κάτω δεξιά στην κοιλιά. Προκύπτει συνήθως όταν ο αυλός της αποφραχθεί – από κοπρόλιθο, από οίδημα του λεμφικού ιστού ή, σπανιότερα, από άλλες αιτίες. Η απόφραξη οδηγεί σε αύξηση της πίεσης, ανάπτυξη μικροβίων και φλεγμονή, που αν δεν αντιμετωπιστεί εξελίσσεται προς ισχαιμία (ανεπαρκή αιμάτωση του τοιχώματος) και τελικά διάτρηση.

Η πάθηση είναι πολύ συχνή: σε εθνικά δεδομένα των ΗΠΑ, ο κίνδυνος να νοσήσει κανείς κατά τη διάρκεια της ζωής του υπολογίστηκε σε περίπου 8,6% για τους άνδρες και 6,7% για τις γυναίκες². Εμφανίζεται σε όλες τις ηλικίες ως και τα βαθιά γεράματα, συχνότερα όμως σε παιδιά, εφήβους και νέους ενήλικες. Ο μηχανισμός της απόφραξης εξηγεί και γιατί ο χρόνος έχει σημασία: όσο η φλεγμονή προχωρά, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος της επιπλεγμένης νόσου.

Ποια Είναι τα Συμπτώματα;

Το κλασικό σενάριο ξεκινά με έναν αόριστο πόνο γύρω από τον ομφαλό ή στο επιγάστριο, που μέσα σε ώρες μετακινείται και εντοπίζεται κάτω δεξιά στην κοιλιά, με προοδευτικά αυξανόμενη ένταση. Συνοδεύεται τυπικά από ανορεξία – η απώλεια της όρεξης είναι ιδιαίτερα ενδεικτική – ναυτία, ενίοτε εμέτους και χαμηλό πυρετό. Ο πόνος επιδεινώνεται με την κίνηση, τον βήχα και την πίεση κάτω δεξιά στην κοιλιά.

Η κλινική εικόνα δεν είναι πάντοτε τόσο καθαρή, ιδίως στα παιδιά, στους ηλικιωμένους και στις εγκύους, όπου τα συμπτώματα μπορεί να είναι άτυπα ή παραπλανητικά. Γι’ αυτό η διάγνωση στηρίζεται στον συνδυασμό της κλινικής εξέτασης, των εργαστηριακών εξετάσεων και της απεικόνισης – συνήθως υπερηχογράφημα ή αξονική τομογραφία, ανάλογα με την περίπτωση¹. Ακριβώς επειδή η εικόνα μπορεί να είναι ασαφής, κάθε επίμονος κοιλιακός πόνος κάτω δεξιά χρειάζεται εκτίμηση από χειρουργό και όχι αναμονή στο σπίτι.

Χρειάζεται Πάντα Χειρουργείο;

Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων ναι, υπάρχει όμως και μια εξαίρεση. Η καθιερωμένη θεραπεία της οξείας σκωληκοειδίτιδας είναι η χειρουργική αφαίρεση της σκωληκοειδούς απόφυσης – η σκωληκοειδεκτομή. Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, μελετήθηκε το ερώτημα αν ορισμένες μη επιπλεγμένες περιπτώσεις μπορούν να αντιμετωπιστούν αρχικά με αντιβίωση, χωρίς χειρουργείο. Από τις μελέτες προέκυψε ότι η αντιβίωση ως μόνη θεραπεία για τη σκωληκοειδίτιδα είναι μια εφικτή επιλογή σε επιλεγμένα περιστατικά με μη επιπλεγμένη νόσο, όχι όμως αποτελεσματική ή οριστική αντιμετώπιση για όλους: στην πενταετή παρακολούθηση, περίπου δύο στους πέντε ασθενείς που ξεκίνησαν με αντιβίωση χρειάστηκαν τελικά σκωληκοειδεκτομή³.

Στην πράξη, η αντιβίωση μπορεί να αποφύγει ή να μεταθέσει το χειρουργείο για ένα μέρος των ασθενών, ενώ αρκετοί καταλήγουν τελικά στην επέμβαση. Η επιπλεγμένη σκωληκοειδίτιδα – με διάτρηση, απόστημα ή περιτονίτιδα – απαιτεί εξ’ αρχής χειρουργική αντιμετώπιση προκειμένου να προστατευθεί η υγεία και η ζωή του ασθενούς. Η θεραπευτική προσέγγιση εξατομικεύεται μετά από ενημερωμένη συζήτηση με τον χειρουργό, όπου συνυπολογίζονται τα ευρήματα, η γενική κατάσταση και οι προτιμήσεις του ασθενούς.

Η Λαπαροσκοπική Σκωληκοειδεκτομή

Όταν υπάρχει ένδειξη χειρουργείου, η λαπαροσκοπική σκωληκοειδεκτομή είναι σήμερα το πρότυπο θεραπείας της οξείας σκωληκοειδίτιδας. Οι διεθνείς οδηγίες την αναγνωρίζουν ως την ενδεδειγμένη προσέγγιση, με τα πλεονεκτήματα της ελάχιστα επεμβατικής χειρουργικής¹ – αναλυτικά στη σελίδα της επέμβασης. Στη μη επιπλεγμένη νόσο ο ασθενής φεύγει συνήθως από το νοσοκομείο την επόμενη ημέρα. Σε επιπλεγμένα περιστατικά, όμως, η επέμβαση μπορεί να αποδειχθεί αισθητά βαρύτερη και η νοσηλεία πιο μακροχρόνια – ένας ακόμη λόγος να μην καθυστερεί η παρέμβαση του χειρουργού.

Συχνές Ερωτήσεις

Πηγές

Σχετικές παθήσεις και άρθρα