Παθήσεις Παχέος Εντέρου
Το παχύ έντερο είναι το τελευταίο τμήμα του πεπτικού σωλήνα, εκείνο που απορροφά το νερό και σχηματίζει τα κόπρανα, και «φιλοξενεί» μερικές από τις συχνότερες χειρουργικές παθήσεις της κοιλιάς: την εκκολπωματική νόσο, τους πολύποδες, τον καρκίνο, την οξεία σκωληκοειδίτιδα και την εντερική απόφραξη. Άλλες εγκαθίστανται αθόρυβα επί χρόνια και άλλες εκδηλώνονται μέσα σε λίγες ώρες, μοιράζονται όμως τα ίδια λίγα συμπτώματα και συγχέονται εύκολα μεταξύ τους. Κοινός τους άξονας στη διάγνωση είναι η κολονοσκόπηση, ενώ όταν χρειαστεί χειρουργείο η επέμβαση πραγματοποιείται πλέον λαπαροσκοπικά ή ρομποτικά.
Με μια ματιά
- Τι περιλαμβάνουν – εκκολπωματική νόσος, πολύποδες, καρκίνος, σκωληκοειδίτιδα και ειλεός, δηλαδή απόφραξη του εντέρου
- Η κολονοσκόπηση είναι η κοινή εξέταση όλης της ομάδας: εντοπίζει και αφαιρεί τους πολύποδες στην ίδια συνεδρία
- Πολύ συχνές παθήσεις: σε προληπτικές κολονοσκοπήσεις στην Αμερική, εκκολπώματα ανευρέθηκαν στο 42% των εξετασθέντων και στο 58% όσων ήταν άνω των 60 ετών
- Αίμα στις κενώσεις ή επίμονη αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου χρειάζονται εκτίμηση, χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα κακοήθεια
- Όταν χρειάζεται εκτομή τμήματος του εντέρου, πλέον συνήθως γίνεται λαπαροσκοπικά ή ρομποτικά
Πόσο Συχνές Είναι οι Παθήσεις του Παχέος Εντέρου;
Οι παθήσεις του παχέος εντέρου είναι από τις συχνότερες που αντιμετωπίζει ένας γενικός χειρουργός, και ορισμένες τόσο διαδεδομένες ώστε να θεωρούνται μέρος της φυσιολογικής γήρανσης του εντέρου. Σε αμερικανική μελέτη 624 ατόμων που υποβλήθηκαν σε προληπτική κολονοσκόπηση, εκκολπώματα – μικρές σακοειδείς προσεκβολές του τοιχώματος του παχέος εντέρου προς τα έξω – ανευρέθηκαν στο 42% των συμμετεχόντων, με το ποσοστό να ανεβαίνει στο 58% στους ασθενείς άνω των 60 ετών1.
Η σκωληκοειδίτιδα βρίσκεται στο άλλο άκρο, αφού εκδηλώνεται απότομα και σε νεότερες ηλικίες: εθνική επιδημιολογική ανάλυση στις ΗΠΑ υπολόγισε την πιθανότητα εμφάνισής της στη διάρκεια της ζωής σε 8,6% για τους άνδρες και 6,7% για τις γυναίκες2. Από τις συχνότερες κακοήθειες στον άνθρωπο παραμένει, τέλος, ο καρκίνος του παχέος εντέρου.
Η συχνότητα από μόνη της δεν είναι λόγος ανησυχίας: η μεγάλη πλειονότητα των ευρημάτων αυτών είναι καλοήθης και κάποιες παθήσεις δεν προκαλούν ποτέ σύμπτωμα. Ο κοιλιακός πόνος όμως, το αίμα στις κενώσεις και η αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου μπορούν να εμφανιστούν σε όλες τους, και κανένα από αυτά τα συμπτώματα δεν αρκεί για να διαφοροδιακρίνει την αθώα αιτία από τη σοβαρή. Η διάκριση γίνεται με την εξέταση, όχι πιθανολογώντας.
Ποιες Είναι οι Παθήσεις του Παχέος Εντέρου;
Τα εκκολπώματα, οι πολύποδες και ο καρκίνος σχηματίζονται σιωπηλά σε βάθος ετών και εντοπίζονται κατά κανόνα σε προγραμματισμένο έλεγχο, πριν δώσουν σύμπτωμα. Η σκωληκοειδίτιδα και ο ειλεός – η απόφραξη της διόδου του εντερικού περιεχομένου – εγκαθίστανται μέσα σε ώρες και φθάνουν κατά κανόνα στα επείγοντα. Καθεμία έχει τη δική της αναλυτική σελίδα:
Εκκολπωματική Νόσος – Εκκολπωματίτιδα
Μικρές σακοειδείς προσεκβολές του εντέρου και η φλεγμονή τους: τι αλλάζει στην αντιμετώπιση.
Περισσότερα
Πολύποδες Παχέος Εντέρου
Καλοήθεις πολύποδες του εντέρου που ορισμένες φορές εξελίσσονται σε κάτι «παραπάνω»: γιατί αφαιρούνται μόλις βρεθούν.
Περισσότερα
Καρκίνος Παχέος Εντέρου
Ο καρκίνος που ξεκινά συνήθως από πολύποδα, και τι σημαίνει αυτό για τον έλεγχο.
Περισσότερα
Σκωληκοειδίτιδα
Η οξεία φλεγμονή της σκωληκοειδούς απόφυσης και η επείγουσα αντιμετώπισή της.
Περισσότερα
Ειλεός – Απόφραξη Εντέρου
Εμπόδιο στη διέλευση του περιεχομένου του λεπτού ή του παχέος εντέρου: πώς προκαλείται και πώς λύνεται.
Περισσότερα
Πώς Αντιμετωπίζονται Σήμερα οι Παθήσεις του Παχέος Εντέρου;
Η αντιμετώπιση στηρίζεται σε δύο σκέλη: στην κολονοσκόπηση, που είναι το κοινό διαγνωστικό και συχνά θεραπευτικό εργαλείο όλης της ομάδας, και στον προληπτικό έλεγχο του υγιούς πληθυσμού. Η κολονοσκόπηση ελέγχει το παχύ έντερο σε όλο το μήκος του, επιβεβαιώνει την αιτία μιας αιμορραγίας ή μιας αλλαγής στις κενώσεις και, όταν βρει πολύποδα, τον αφαιρεί επί τόπου εφ’ όσον αυτό είναι εφικτό.
Η αμερικανική επιτροπή πρόληψης US Preventive Services Task Force συνιστά προληπτικό έλεγχο για τον καρκίνο του παχέος εντέρου σε όλους τους ενήλικες μέσου κινδύνου από τα 50 έως τα 75 έτη, ενώ για την ομάδα των 45 έως 49 ετών ισχύει και πάλι, αν και ασθενέστερα, η ίδια σύσταση3. Στη National Polyp Study, αφαιρέθηκαν αδενωματώδεις πολύποδες στους 2.602 ασθενείς, οι οποίοι εμφάνισαν 53% λιγότερους θανάτους από καρκίνο του παχέος εντέρου σε σχέση με τους αναμενόμενους στον γενικό πληθυσμό, σε διάμεση παρακολούθηση σχεδόν 16 ετών4.
Όταν χρειαστεί χειρουργείο, όπως στον καρκίνο, στην εκκολπωματίτιδα που επιπλέκεται και στην απόφραξη που δεν λύνεται συντηρητικά, η επέμβαση είναι η αφαίρεση του τμήματος που πάσχει και η αποκατάσταση της συνέχειας του εντέρου, και γίνεται λαπαροσκοπικά ή ρομποτικά. Το αν και το πότε θα γίνει η επέμβαση εναπόκειται στην κλινική κρίση του χειρουργού που παρακολουθεί τον ασθενή. Ο Δρ. Σμπαρούνης εκτιμά και χειρουργεί ασθενείς με νοσήματα του παχέος εντέρου στο Metropolitan General, που διαθέτει το σύγχρονο ρομποτικό σύστημα da Vinci Xi.
Πότε να απευθυνθείτε σε χειρουργό
Αίμα στις κενώσεις, αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου που επιμένει, ή αναιμία που δεν εξηγείται, χρειάζονται εκτίμηση χωρίς καθυστέρηση – αυτό όμως δεν σημαίνει απαραίτητα κακοήθεια: τα ίδια ενοχλήματα προκαλούνται πολύ συχνότερα από καλοήθεις αιτίες. Καλέστε μας για να προγραμματιστεί ο κατάλληλος έλεγχος.
Διαφορετική είναι η περίπτωση του έντονου κοιλιακού πόνου που εγκαθίσταται μέσα σε λίγες ώρες και συνοδεύεται από πυρετό, επίμονους εμέτους ή διακοπή των κενώσεων. Μην προσπαθήσετε να το ξεπεράσετε στο σπίτι μόνοι σας: καλέστε αμέσως τον χειρουργό σας ή προσέλθετε στα επείγοντα.
Συχνές Ερωτήσεις
Φοβάμαι την κολονοσκόπηση. Πονάει η εξέταση;
Όχι, στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων. Η κολονοσκόπηση γίνεται σήμερα κατά κανόνα υπό μέθη, δηλαδή με ελαφρά καταστολή που χορηγεί αναισθησιολόγος, και οι περισσότεροι ασθενείς δεν διατηρούν καμία ανάμνηση από την εξέταση. Η μόνη προϋπόθεση για την εξέταση είναι η προετοιμασία της προηγούμενης ημέρας, με το διάλυμα που καθαρίζει το έντερο, και συνήθως περιορίζεται σε μία μόνο ημέρα. Ο φόβος της ίδιας της εξέτασης είναι από τους συχνότερους λόγους που ο έλεγχος αναβάλλεται.
Τα εκκολπώματα σημαίνουν καρκίνο;
Όχι, είναι δύο εντελώς διαφορετικές καταστάσεις. Τα εκκολπώματα είναι μικρές σακοειδείς προσεκβολές του τοιχώματος του εντέρου προς τα έξω και δεν εξελίσσονται σε καρκίνο, ενώ ο καρκίνος αναπτύσσεται κατά κανόνα προς το εσωτερικό του αυλού, συνήθως από έναν πολύποδα. Η σύγχυση είναι εύλογη, γιατί οι δύο καταστάσεις δίνουν παρόμοιες ενοχλήσεις. Μετά την υποχώρηση ενός επεισοδίου εκκολπωματίτιδας συνιστάται συνήθως κολονοσκόπηση, όχι επειδή τα εκκολπώματα κρύβουν κακοήθεια, αλλά για να αποκλειστεί τυχόν άλλη πάθηση που μιμήθηκε την κλινική τους εικόνα.
Σε ποια ηλικία ξεκινά ο προληπτικός έλεγχος του παχέος εντέρου;
Οι ελληνικές γαστρεντερολογικές εταιρείες τοποθετούν την έναρξη του προληπτικού ελέγχου στα 50 έτη για τους ενήλικες μέσου κινδύνου, ενώ η αμερικανική επιτροπή πρόληψης US Preventive Services Task Force την έχει μεταφέρει από το 2021 στα 45, με τη σύσταση για τα 45 έως 49 έτη να είναι ασθενέστερη από εκείνη για τα 50 έως 75. Όποιος έχει συγγενή πρώτου βαθμού με καρκίνο ή πολύποδες του εντέρου, φλεγμονώδη νόσο ή κληρονομικό σύνδρομο ξεκινά νωρίτερα, σε χρόνο που καθορίζει ο γιατρός του. Η σύσταση αφορά ανθρώπους χωρίς ενοχλήματα: όποιος έχει συμπτώματα ελέγχεται ανεξαρτήτως ηλικίας.
Πηγές
- Peery AF, Keku TO, Martin CF, et al. Distribution and Characteristics of Colonic Diverticula in a United States Screening Population. Clin Gastroenterol Hepatol. 2016;14(7):980-985.e1. doi.org/10.1016/j.cgh.2016.01.020 (ανοίγει σε νέα καρτέλα)
- Addiss DG, Shaffer N, Fowler BS, Tauxe RV. The epidemiology of appendicitis and appendectomy in the United States. Am J Epidemiol. 1990;132(5):910-925. doi.org/10.1093/oxfordjournals.aje.a115734 (ανοίγει σε νέα καρτέλα)
- US Preventive Services Task Force; Davidson KW, Barry MJ, Mangione CM, et al. Screening for Colorectal Cancer: US Preventive Services Task Force Recommendation Statement. JAMA. 2021;325(19):1965-1977. doi.org/10.1001/jama.2021.6238 (ανοίγει σε νέα καρτέλα)
- Zauber AG, Winawer SJ, O’Brien MJ, et al. Colonoscopic polypectomy and long-term prevention of colorectal-cancer deaths. N Engl J Med. 2012;366(8):687-696. doi.org/10.1056/NEJMoa1100370 (ανοίγει σε νέα καρτέλα)
Σχετικές παθήσεις και άρθρα
Κολεκτομή – Σιγμοειδεκτομή
Πώς αφαιρείται χειρουργικά ένα τμήμα του παχέος εντέρου και τι ακολουθεί μετά.
Περισσότερα
Λαπαροσκοπική Χειρουργική
Γιατί οι επεμβάσεις της κοιλιάς μπορούν να γίνουν σήμερα μέσα από λίγες μικρές οπές.
Περισσότερα
Επείγοντα Χειρουργικά Περιστατικά
Από την εκκολπωματίτιδα ως τον ειλεό του εντέρου: οι καταστάσεις που δεν σηκώνουν αναμονή.
Περισσότερα
