Μετεγχειρητική Κήλη

Γράφει ο Δρ. Σπυρίδων Σμπαρούνης

Η μετεγχειρητική κήλη – ο τύπος κοιλιοκήλης που εμφανίζεται στη θέση μιας παλαιότερης χειρουργικής τομής – δημιουργείται εκεί όπου το κοιλιακό τοίχωμα δεν επουλώθηκε με πλήρη μηχανική αντοχή. Είναι από τις συχνότερες απώτερες επιπλοκές των κοιλιακών επεμβάσεων, και τείνει με τον χρόνο να μεγαλώνει. Η οριστική αντιμετώπισή της είναι χειρουργική, με τοποθέτηση πλέγματος, καθώς η απλή συρραφή συνοδεύεται από απαράδεκτα υψηλά ποσοστά υποτροπής.

Επουλωμένη χειρουργική ουλή στην κοιλιά κατά την εξέταση

Με μια ματιά

Εμφανίζεται στη θέση παλαιότερης χειρουργικής τομής – περίπου στο 13% των μέσων λαπαροτομιών
Τείνει να μεγαλώνει με τον χρόνο και δεν υποχωρεί μόνη της
Το πλέγμα είναι απαραίτητο – η απλή συρραφή έχει πολύ υψηλή υποτροπή
Οι μεγάλες κήλες χρειάζονται σύνθετη αποκατάσταση κοιλιακού τοιχώματος
Μια σκληρή, επώδυνη διόγκωση που δεν ανατάσσεται είναι ύποπτη για περίσφιξη

Περιεχόμενα

Τι Είναι η Μετεγχειρητική Κήλη; Γιατί Εμφανίζεται;
Ποια Είναι τα Συμπτώματα;
Γιατί Είναι Απαραίτητο το Πλέγμα;
Πώς Γίνεται η Αποκατάσταση;
Συχνές Ερωτήσεις

Τι Είναι η Μετεγχειρητική Κήλη; Γιατί Εμφανίζεται;

Μετεγχειρητική κήλη είναι η κήλη που εμφανίζεται στη θέση παλαιότερης χειρουργικής τομής της κοιλιάς. Κάθε χειρουργική τομή στην κοιλιά αφήνει μια ουλή, και η ουλή δεν φθάνει ποτέ την πλήρη αντοχή του αρχικού ιστού. Όταν η επούλωση του κοιλιακού τοιχώματος στη θέση της τομής είναι ατελής, δημιουργείται ένα έλλειμμα μέσα από το οποίο προβάλλει περιεχόμενο της κοιλιάς. Πρόκειται για μια επιπλοκή όχι και τόσο σπάνια: μετά από μέση λαπαροτομία, η κήλη εμφανίζεται σε περίπου 13% των ασθενών μέσα στην πρώτη διετία, με ποσοστά που σε επιμέρους μελέτες φθάνουν έως και το 35%¹.

Ορισμένοι παράγοντες αυξάνουν σαφώς την πιθανότητα: η παχυσαρκία, η μετεγχειρητική λοίμωξη του τραύματος, η επείγουσα αρχική επέμβαση, ο σακχαρώδης διαβήτης, το κάπνισμα και ο χρόνιος βήχας. Η κήλη μπορεί να εμφανιστεί μήνες ή και χρόνια μετά την αρχική επέμβαση, και έχει την τάση να μεγαλώνει προοδευτικά: όσο περισσότερο καθυστερεί η αντιμετώπιση, τόσο μεγαλύτερη και τεχνικά απαιτητικότερη γίνεται η αποκατάσταση.

Ποια Είναι τα Συμπτώματα;

Το κύριο σύμπτωμα είναι μια διόγκωση στη θέση της παλαιάς τομής, που γίνεται εμφανέστερη με την ορθοστασία, τον βήχα και την προσπάθεια, και συχνά υποχωρεί όταν ο ασθενής ξαπλώνει και χαλαρώνει. Συνοδεύεται συχνά από αίσθημα βάρους, τράβηγμα ή πόνο, ιδίως μετά από σωματική δραστηριότητα. Οι μεγάλες κήλες μπορεί να επηρεάσουν τη στάση του σώματος και τη λειτουργία των κοιλιακών μυών, καθώς και – στις πολύ μεγάλες περιπτώσεις – την αναπνοή και την πέψη.

Όπως κάθε κήλη, έτσι και οι μετεγχειρητικές κήλες ενέχουν τον κίνδυνο της περίσφιξης, όταν περιεχόμενο παγιδεύεται στο στόμιο και δεν ανατάσσεται. Η διάγνωση τίθεται με την κλινική εξέταση, ενώ στις μεγάλες ή πολύπλοκες κήλες η αξονική τομογραφία είναι πολύτιμη: δείχνει πόσο μεγάλο είναι το έλλειμμα, τι περιέχει και πώς σχετίζεται με τα ενδοκοιλιακά όργανα, δηλαδή όσα χρειάζεται ο χειρουργός για να σχεδιάσει σωστά την επέμβαση.

Γιατί Είναι Απαραίτητο το Πλέγμα;

Μεγάλη τυχαιοποιημένη μελέτη με δεκαετή παρακολούθηση έδειξε ότι η απλή επισκευή του χάσματος με σκέτη συρραφή οδηγεί σε υποτροπή στο 63% των ασθενών, έναντι 32% με τοποθέτηση πλέγματος, και η διαφορά ήταν συντριπτική ακόμη και στις μικρές κήλες, 67% έναντι 17%². Το συμπέρασμα των ίδιων των ερευνητών ήταν κατηγορηματικό: η συρραφή χωρίς πλέγμα στη μετεγχειρητική κήλη πρέπει να εγκαταλειφθεί.

Σε τέτοια περιστατικά, το πλέγμα δεν είναι απλή «ενίσχυση» αλλά το βασικότερο συστατικό μιας σωστής αποκατάστασης. Σε ποιο ανατομικό επίπεδο και με ποιο υλικό θα τοποθετηθεί είναι ζήτημα χειρουργικής τεχνικής. Εκείνο που μετράει για την απόφασή σας είναι ότι η σωστή αυτή επιλογή, από χειρουργό με εμπειρία στο κοιλιακό τοίχωμα, είναι αυτό που κρίνει πόσο θα αντέξει η αποκατάσταση στον χρόνο. Η διαχείριση της παχυσαρκίας και η διακοπή του καπνίσματος πριν την επέμβαση μειώνουν περαιτέρω τον κίνδυνο υποτροπής, γι’ αυτό και συγκαταλέγονται στην προετοιμασία του ασθενούς.

Πώς Γίνεται η Αποκατάσταση;

Όταν τεθεί η ένδειξη, η αποκατάσταση γίνεται προγραμματισμένα, με τοποθέτηση πλέγματος, και η μέθοδος (ανοικτή, λαπαροσκοπική ή ρομποτική) εξατομικεύεται ανάλογα με το μέγεθος και την πολυπλοκότητα της κήλης. Οι μεγάλες και σύνθετες μετεγχειρητικές κήλες απαιτούν εξειδικευμένη ανακατασκευή του κοιλιακού τοιχώματος (Abdominal Wall Reconstruction – AWR) – ιδιαίτερο αντικείμενο ενδιαφέροντος του Δρ. Σμπαρούνη – με προεγχειρητικό σχεδιασμό που βασίζεται στην αξονική τομογραφία και στη συνολική εκτίμηση του ασθενούς. Στην πρώτη εκτίμηση σας εξηγούμε ποια προσέγγιση ταιριάζει στη δική σας περίπτωση και τι προετοιμασία θα χρειαστεί, ώστε η απόφαση να ληφθεί με πλήρη εικόνα και χωρίς βιασύνη.

Αποκατάσταση Κοιλιοκήλης

Ομφαλοκήλη, επιγαστρική και μετεγχειρητική κήλη: οι σύγχρονες τεχνικές αποκατάστασης.

Περισσότερα

Ρομποτική Χειρουργική

Η ρομποτική τεχνολογία στη σύνθετη αποκατάσταση του κοιλιακού τοιχώματος.

Περισσότερα

Πότε να απευθυνθείτε άμεσα σε χειρουργό

Εάν η διόγκωση στη θέση παλιάς τομής γίνει ξαφνικά σκληρή, ευαίσθητη και επώδυνη και δεν επανέρχεται στην κοιλιά – ιδίως με ναυτία, εμέτους ή έντονο κοιλιακό πόνο – πρόκειται πιθανότατα για περίσφιξη, που απαιτεί άμεση χειρουργική εκτίμηση. Μην περιμένετε: καλέστε αμέσως ή προσέλθετε στα επείγοντα.

Συχνές Ερωτήσεις

Γιατί εμφανίστηκε κήλη μετά το χειρουργείο μου;

Επειδή η ουλή μιας τομής δεν αποκτά ποτέ την πλήρη αντοχή του αρχικού ιστού, και όταν η επούλωση είναι ατελής δημιουργείται έλλειμμα. Παράγοντες όπως η παχυσαρκία, η λοίμωξη του τραύματος, ο διαβήτης ή το κάπνισμα αυξάνουν την πιθανότητα – πολύ συχνά χωρίς να φταίει κάτι στο ίδιο το χειρουργείο.

Μπορεί να διορθωθεί χωρίς πλέγμα;

Δεν είναι σωστή πρακτική: χωρίς πλέγμα η κήλη επανεμφανίζεται στους περισσότερους ασθενείς, ακόμη και στις μικρές κήλες. Το πλέγμα είναι το θεμέλιο της σύγχρονης αποκατάστασης και μειώνει δραστικά την υποτροπή.

Η κήλη μου μεγαλώνει – πρέπει να βιαστώ;

Η μετεγχειρητική κήλη τείνει να μεγαλώνει προοδευτικά, και όσο μεγαλώνει τόσο απαιτητικότερη γίνεται η αποκατάστασή της, ενώ πάντα υπάρχει το ενδεχόμενο της περίσφιξης. Δεν πρόκειται συνήθως για επείγουσα κατάσταση, μια έγκαιρη όμως χειρουργική εκτίμηση επιτρέπει να προγραμματιστεί η αποκατάσταση στις καλύτερες δυνατές συνθήκες.

Μπορώ να φορέσω κηλεπίδεσμο αντί να χειρουργηθώ;

Ο κηλεπίδεσμος μπορεί να ανακουφίσει προσωρινά τα συμπτώματα, δεν εμποδίζει όμως την κήλη να μεγαλώνει ούτε την προστατεύει από την περίσφιξη. Επειδή το έλλειμμα του τοιχώματος δεν κλείνει μόνο του, η οριστική λύση είναι χειρουργική. Ο κηλεπίδεσμος έχει θέση μόνο ως προσωρινό μέτρο, μέχρι τη χειρουργική εκτίμηση.

Πηγές

Bosanquet DC, Ansell J, Abdelrahman T, et al. Systematic review and meta-regression of factors affecting midline incisional hernia rates: analysis of 14,618 patients. PLoS One. 2015;10(9):e0138745. doi.org/10.1371/journal.pone.0138745
Burger JW, Luijendijk RW, Hop WC, Halm JA, Verdaasdonk EG, Jeekel J. Long-term follow-up of a randomized controlled trial of suture versus mesh repair of incisional hernia. Ann Surg. 2004;240(4):578-585. doi.org/10.1097/01.sla.0000141193.08524.e7