Τι Είναι η Ομφαλοκήλη;

Ομφαλοκήλη είναι η προβολή περιεχομένου της κοιλιάς μέσα από τον ομφαλικό δακτύλιο. Ο ομφαλός είναι εκ φύσεως ένα ασθενές σημείο του κοιλιακού τοιχώματος: μέσα από τον ομφαλικό δακτύλιο, στη διάρκεια της εμβρυϊκής ζωής, περνούν τα αγγεία του ομφαλίου λώρου, και το σημείο αυτό παραμένει λεπτότερο και ευένδοτο. Με τη φυσιολογική φθορά του χρόνου ή όταν αυξάνεται η ενδοκοιλιακή πίεση, περιεχόμενο της κοιλιάς – λίπος ή τμήμα εντέρου – προβάλλει μέσα από το χάσμα και σχηματίζει το εξόγκωμα που χαρακτηρίζει την ομφαλοκήλη.

Πρέπει να κάνουμε μια διάκριση: η ομφαλοκήλη στα βρέφη είναι εντελώς διαφορετική οντότητα και στη μεγάλη πλειονότητα κλείνει αυτόματα μέχρι την ηλικία των τεσσάρων ετών. Η ομφαλοκήλη στους ενήλικες, από την άλλη, δεν υποχωρεί ποτέ από μόνη της, γιατί το ανατομικό έλλειμμα δεν κλείνει χωρίς χειρουργική αποκατάσταση. Οι κυριότεροι παράγοντες που προδιαθέτουν στην εμφάνισή της είναι η παχυσαρκία, οι εγκυμοσύνες και κάθε κατάσταση που αυξάνει χρονίως την ενδοκοιλιακή πίεση, όπως ο ασκίτης – στους κιρρωτικούς ασθενείς με ασκίτη η επίπτωση φθάνει έως και το 20%³.

Ποια Είναι τα Συμπτώματα;

Το κύριο σύμπτωμα είναι η ίδια η διόγκωση στην περιοχή του ομφαλού, που προβάλλει περισσότερο στην όρθια στάση, στον βήχα ή στην προσπάθεια, και συχνά επιπεδώνεται όταν ο ασθενής ξαπλώνει. Συχνά συνοδεύεται από αίσθημα βάρους ή ήπιο πόνο, ιδίως μετά από σωματική προσπάθεια ή προς το τέλος της ημέρας. Ορισμένοι ασθενείς δεν έχουν κανένα ενόχλημα, και η κήλη είναι απλώς ένα αισθητικό ζήτημα ή ένα τυχαίο ψηλαφητό εύρημα.

Όπως σε κάθε κήλη, υπάρχει το ενδεχόμενο της περίσφιξης: όταν το περιεχόμενο παγιδευτεί στο στόμιο και δεν ανατάσσεται (δεν επανέρχεται στην κοιλιά), η διόγκωση σκληραίνει και γίνεται ευαίσθητη και επώδυνη, ενίοτε με ναυτία και εμέτους, και απαιτείται επείγον χειρουργείο. Η διάγνωση της ομφαλοκήλης είναι κατά κανόνα απλή, με την κλινική εξέταση από χειρουργό· σε αμφίβολες ή μεγάλες κήλες ο υπέρηχος και σπανιότερα η αξονική τομογραφία βοηθούν στην εκτίμηση του χάσματος και του περιεχομένου.

Πότε Χρειάζεται Χειρουργείο;

Μια μικρή, εντελώς ασυμπτωματική ομφαλοκήλη μπορεί σε επιλεγμένες περιπτώσεις να παρακολουθηθεί, όταν όμως προκαλεί συμπτώματα, μεγαλώνει ή αρχίζει να δυσκολεύει την καθημερινότητα, η αποκατάσταση έχει ένδειξη. Υπάρχει και ένας δεύτερος λόγος, ανεξάρτητος από τα ενοχλήματα: το προγραμματισμένο χειρουργείο είναι σαφώς ασφαλέστερο από το επείγον. Τα δεδομένα το δείχνουν καθαρά: η επείγουσα αποκατάσταση περισφιγμένης κοιλιοκήλης συνοδεύεται από θνητότητα και επιπλοκές πολλαπλάσιες της προγραμματισμένης², και αυτό από μόνο του συνηγορεί υπέρ της έγκαιρης, «εν ψυχρώ» αντιμετώπισης.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτούν ορισμένες ομάδες: οι γυναίκες, οι μεγαλύτεροι σε ηλικία ασθενείς και όσοι έχουν έλλειμμα μεταξύ δύο και επτά εκατοστών εμφανίζουν αυξημένο κίνδυνο επείγουσας εξέλιξης². Στους παχύσαρκους ασθενείς, ο χειρουργός συνεκτιμά και την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, καθώς μειώνει τον κίνδυνο υποτροπής. Η απόφαση, όπως πάντα, εξατομικεύεται.

Όταν επιλέγεται η παρακολούθηση, αυτή δεν σημαίνει αδράνεια. Ο ασθενής μαθαίνει να αναγνωρίζει τα σημεία που επιβάλλουν επανεκτίμηση – μια διόγκωση που μεγαλώνει, γίνεται πιο ενοχλητική ή σκληρή και παύει να ανατάσσεται – και επανεξετάζεται σε τακτά διαστήματα, ώστε η ένδειξη να τεθεί έγκαιρα, πριν προκύψει επείγον. Αν εμφανιστούν συμπτώματα ή η κήλη αυξηθεί, η ισορροπία γέρνει πλέον υπέρ της προγραμματισμένης αποκατάστασης.

Πώς Γίνεται η Αποκατάσταση;

Όταν τεθεί η ένδειξη, η αποκατάσταση γίνεται προγραμματισμένα και με τοποθέτηση πλέγματος – οι διεθνείς οδηγίες το συνιστούν πλέον και για τις μικρές ομφαλοκήλες, καθώς μειώνει σημαντικά την πιθανότητα υποτροπής σε σχέση με την απλή συρραφή¹. Η επέμβαση πραγματοποιείται είτε ανοικτά, μέσα από μικρή τομή στον ομφαλό, είτε λαπαροσκοπικά ή ρομποτικά στις μεγαλύτερες και πιο σύνθετες κήλες. Ποια τεχνική και ποιο πλέγμα θα επιλεγούν εξαρτάται από το μέγεθος του ελλείμματος και τα χαρακτηριστικά κάθε ασθενούς¹. Το πλήρες πλάνο – τεχνικές, είδη πλέγματος, νοσηλεία και ανάρρωση – περιγράφεται αναλυτικά στην αποκατάσταση κοιλιοκήλης.

Συχνές Ερωτήσεις

Πηγές

Σχετικές παθήσεις και άρθρα