Επιγαστρική Κήλη
Η επιγαστρική κήλη είναι ένα μικρό, πραγματικό έλλειμμα της λευκής γραμμής – της λωρίδας ισχυρού συνδετικού ιστού που ενώνει τους κοιλιακούς μύες από το στέρνο έως τον ομφαλό. Μέσα από το έλλειμμα προβάλλει συνήθως προπεριτοναϊκό λίπος, και σχηματίζεται μια μικρή, συχνά ευαίσθητη διόγκωση στο επιγάστριο. Παρά το μικρό της μέγεθος, η επιγαστρική κήλη μπορεί να πονά αρκετά, δεν υποχωρεί μόνη της, και όταν δίνει συμπτώματα αντιμετωπίζεται χειρουργικά – με μια προγραμματισμένη αποκατάσταση με ενίσχυση πλέγματος.

Με μια ματιά
- Μικρή κήλη της λευκής γραμμής, ανάμεσα στο στέρνο και τον ομφαλό
- Συχνά επώδυνη παρά το μέγεθός της: παγιδεύεται προπεριτοναϊκό λίπος στο στενό στόμιο
- Δεν υποχωρεί μόνη της και ενίοτε είναι πολλαπλή κατά μήκος της μέσης γραμμής
- Σκληρή, επώδυνη διόγκωση που δεν ανατάσσεται – πιθανή περίσφιξη κήλης
- Η αποκατάσταση γίνεται προγραμματισμένα, με ενίσχυση πλέγματος – ανοικτά, λαπαροσκοπικά ή ρομποτικά
Τι Είναι η Επιγαστρική Κήλη;
Η επιγαστρική κήλη σχηματίζεται στη μέση γραμμή της κοιλιάς, ανάμεσα στο στέρνο και τον ομφαλό, όπου η λευκή γραμμή παρουσιάζει ένα μικρό, πραγματικό έλλειμμα. Μέσα από αυτό προβάλλει συνήθως προπεριτοναϊκό λίπος και, σπανιότερα, έλικες εντέρου· έτσι σχηματίζεται μια μικρή, συχνά ευαίσθητη διόγκωση. Οι επιγαστρικές κήλες είναι ενίοτε πολλαπλές κατά μήκος της μέσης γραμμής – γι’ αυτό και η διερεύνηση εξετάζει όλη την περιοχή αναλυτικά.
Ο πόνος τους έχει τη δική του εξήγηση, που μοιάζει παράδοξη μόνο με την πρώτη ματιά: όσο μικρότερο το στόμιο, τόσο πιο σφιχτά παγιδεύεται το λίπος που προβάλλει μέσα από αυτό. Έτσι, μια κήλη λίγων χιλιοστών μπορεί να ενοχλεί περισσότερο από μια μεγαλύτερη σε εύρος – το μέγεθος της διόγκωσης δεν είναι μέτρο της σοβαρότητας των συμπτωμάτων.
Στη δημιουργία της συμμετέχουν δύο παράγοντες: μια περιοχή εγγενούς αδυναμίας στις ίνες της λευκής γραμμής, και η χρόνια αύξηση της ενδοκοιλιακής πίεσης που την καταπονεί – το αυξημένο σωματικό βάρος, ο επίμονος βήχας, η δυσκοιλιότητα, η βαριά σωματική εργασία ή η άρση βαρών. Η επιγαστρική κήλη, με άλλα λόγια, δεν είναι απαραίτητα «κληρονομιά»: συχνά είναι το αποτέλεσμα της καθημερινής καταπόνησης πάνω σε ένα προδιατεθειμένο τοίχωμα, και μπορεί να εμφανιστεί σε κάθε ηλικία.
Ποια Είναι τα Συμπτώματα; Πώς Γίνεται η Διάγνωση;
Το σύνηθες σύμπτωμα που φέρνει τον ασθενή στο ιατρείο είναι μια μικρή διόγκωση στο επιγάστριο – το άνω κεντρικό τμήμα της κοιλιάς κάτω από το στέρνο – που γίνεται πιο εμφανής στην ορθοστασία ή στην προσπάθεια, μαζί με έναν εντοπισμένο πόνο ή ευαισθησία στο ίδιο σημείο, συχνά μετά το φαγητό ή την άσκηση. Χαρακτηριστικό είναι ότι η διόγκωση και ο πόνος υποχωρούν στην ύπτια θέση, καθώς το περιεχόμενο επανέρχεται προς την κοιλιά – εικόνα που βάζει τον ίδιο τον ασθενή στην υποψία της διάγνωσης. Η διάγνωση είναι κατά κανόνα κλινική: ο χειρουργός ψηλαφά το έλλειμμα και ελέγχει ολόκληρη τη μέση γραμμή, γιατί τα ελλείμματα μπορεί να είναι περισσότερα από ένα. Το υπερηχογράφημα βοηθά στις αμφίβολες περιπτώσεις. Ένα υποδόριο λίπωμα της περιοχής μπορεί να μιμηθεί την εικόνα της επιγαστρικής κήλης και μπορεί να «θολώσει» τη διάγνωση – η ψηλάφηση από έμπειρο χέρι, και όπου χρειάζεται το υπερηχογράφημα, τα ξεχωρίζει.
Δεν είναι όμως κάθε διόγκωση της μέσης γραμμής κήλη. Η διάσταση των ορθών κοιλιακών – το «άνοιγμα των κοιλιακών» που εμφανίζεται συχνά μετά την εγκυμοσύνη – είναι διεύρυνση της λευκής γραμμής χωρίς έλλειμμα, με εντελώς διαφορετική αντιμετώπιση, που ξεκινά από την άσκηση και όχι από το χειρουργείο. Η διαφοροδιάκριση γίνεται με την κλινική εξέταση, και είναι το πρώτο πράγμα που ξεκαθαρίζει ο χειρουργός.
Είναι Επικίνδυνη η Επιγαστρική Κήλη;
Ο κίνδυνος που συνοδεύει την επιγαστρική κήλη είναι η περίσφιξη: το περιεχόμενο που προβάλλει – συνήθως λίπος, σπανιότερα έντερο – μπορεί να παγιδευτεί στο στόμιο και να διαταραχθεί η αιμάτωσή του, κατάσταση που απαιτεί επείγουσα χειρουργική αντιμετώπιση. Ο κίνδυνος αυτός δεν είναι ίδιος για κάθε τέτοια κήλη: όσο στενότερο το στόμιο σε σχέση με το περιεχόμενο που προβάλλει, τόσο ευκολότερα συμβαίνει η περίσφιξη, όπως λέγεται αυτή η κατάσταση. Στην πράξη, οι περισσότερες επιγαστρικές κήλες αντιμετωπίζονται προγραμματισμένα, πολύ πριν φθάσουν εκεί· ο κίνδυνος όμως αυτός είναι ένας ακόμη λόγος που μια συμπτωματική κήλη δεν αφήνεται «για αργότερα» επ’ αόριστον.
Πότε και Πώς Αντιμετωπίζεται;
Όταν η κήλη προκαλεί συμπτώματα, η αποκατάσταση έχει σαφή ένδειξη. Μια μικρή, εντελώς ασυμπτωματική επιγαστρική κήλη μπορεί, σε επιλεγμένους ασθενείς, απλώς να παρακολουθείται – με τακτική παρακολούθηση σε συνεννόηση με τον θεράποντα χειρουργό. Η ίδια η αποκατάσταση ακολουθεί τις αρχές όλων των κηλών της μέσης γραμμής: ανάταξη της κήλης (επαναφορά του περιεχομένου της στην κοιλιά), σύγκλειση του χάσματος και τοποθέτηση πλέγματος, που μειώνει το ποσοστό υποτροπών σε σχέση με την απλή συρραφή1,2. Όπου συνυπάρχει και διάσταση των ορθών κοιλιακών μυών, αυτή μπορεί να αποκατασταθεί μαζί, στην ίδια επέμβαση.
Η επέμβαση πραγματοποιείται ανοικτά ή ελάχιστα επεμβατικά – λαπαροσκοπικά ή ρομποτικά – και η επιλογή εξατομικεύεται με βάση το μέγεθος και τον αριθμό των ελλειμμάτων. Σε κάθε περίπτωση, αυτού του είδους τις επεμβάσεις πρέπει να τις πραγματοποιεί ένας εξειδικευμένος χειρουργός κοιλιακού τοιχώματος, εκπαιδευμένος σε όλες τις διαθέσιμες τεχνικές, για να μπορεί να προτείνει την κατάλληλη προσέγγιση σε κάθε ασθενή ξεχωριστά.

Αποκατάσταση Κοιλιοκήλης
Ομφαλοκήλη, επιγαστρική και μετεγχειρητική κήλη: οι σύγχρονες τεχνικές αποκατάστασης.
Περισσότερα

Πότε να απευθυνθείτε σε χειρουργό
Μια επώδυνη, σκληρή διόγκωση στη μέση γραμμή της κοιλιάς που δεν ανατάσσεται – ιδίως με ναυτία ή εμέτους – μπορεί να είναι περισφιγμένη επιγαστρική κήλη: καλέστε αμέσως ή προσέλθετε στα επείγοντα. Για κάθε άλλη διόγκωση ή ενόχλημα της μέσης γραμμής, κλείστε ραντεβού με τον χειρουργό, ώστε να σχεδιαστεί έγκαιρα η κατάλληλη αντιμετώπιση.
Συχνές Ερωτήσεις
Η επιγαστρική κήλη είναι επικίνδυνη;
Είναι πραγματική κήλη, οπότε ναι, ενέχει τον κίνδυνο περίσφιξης, ιδίως όταν παγιδεύεται κάποιο σπλάγχνο στο στενό της στόμιο. Όταν προκαλεί συμπτώματα, προτείνεται η χειρουργική αποκατάσταση ως τακτική, προγραμματισμένη επέμβαση, που στα χέρια εξειδικευμένου χειρουργού έχει κατά κανόνα καλή έκβαση.
Έχω κήλη στο επιγάστριο και είναι μικρή. Γιατί πονάει τόσο δυσανάλογα πολύ;
Επειδή το χάσμα της είναι στενό. Στο μικρό έλλειμμα της λευκής γραμμής παγιδεύεται συνήθως προπεριτοναϊκό λίπος, που πιέζεται και ερεθίζεται – γι’ αυτό και μια κήλη λίγων χιλιοστών μπορεί να ενοχλεί περισσότερο από μια μεγαλύτερη. Η ένταση του πόνου δεν είναι μέτρο του μεγέθους της κήλης· είναι όμως λόγος να μην αναβάλλεται η εκτίμηση.
Μπορεί μια μικρή επιγαστρική κήλη απλώς να παρακολουθείται;
Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, ναι – μια μικρή, ασυμπτωματική κήλη μπορεί να παρακολουθείται, με σαφή συνεννόηση για το πότε χρειάζεται νέα εκτίμηση. Μόλις εμφανιστούν συμπτώματα, η προγραμματισμένη αποκατάσταση σε τακτική βάση είναι η ενδεδειγμένη επιλογή, ώστε να προληφθεί τυχόν επεισόδιο περίσφιξης.
Πηγές
- Henriksen NA, Montgomery A, Kaufmann R, et al. Guidelines for treatment of umbilical and epigastric hernias from the European Hernia Society and Americas Hernia Society. Br J Surg. 2020;107(3):171-190. doi.org/10.1002/bjs.11489
- Nguyen MT, Berger RL, Hicks SC, et al. Comparison of outcomes of synthetic mesh vs suture repair of elective primary ventral herniorrhaphy: a systematic review and meta-analysis. JAMA Surg. 2014;149(5):415-421. doi.org/10.1001/jamasurg.2013.5014
Σχετικές παθήσεις και άρθρα

Διάσταση Ορθών Κοιλιακών
Το άνοιγμα των κοιλιακών χωρίς έλλειμμα: γιατί δεν είναι κήλη και πώς αντιμετωπίζεται.
Περισσότερα


Κήλες Κοιλιακού Τοιχώματος
Συνολική εικόνα: όλοι οι τύποι κηλών της κοιλιάς και οι αρχές της αντιμετώπισής τους.
Περισσότερα

Περίσφιξη Κήλης
Πόνος και σκλήρυνση σε κήλη της μέσης γραμμής: πότε πρόκειται για περίσφιξη και γιατί μετράει η ώρα.
Περισσότερα
