Τι Είναι οι Πολύποδες;

Ο πολύποδας είναι μια προσεκβολή του βλεννογόνου του παχέος εντέρου προς τον αυλό του. Υπάρχουν διάφοροι τύποι, με διαφορετική σημασία: οι υπερπλαστικοί πολύποδες είναι κατά κανόνα εντελώς αθώοι, ενώ τα αδενώματα και οι οδοντωτοί πολύποδες έχουν τη δυνατότητα, με την πάροδο ετών, να εξελιχθούν σε κακοήθεια. Η διαδικασία αυτή ονομάζεται «ακολουθία αδενώματος – καρκινώματος»: ένας μικρός πολύποδας μεγαλώνει αργά, αποκτά προοδευτικά διαταραγμένα χαρακτηριστικά, και σε ένα ποσοστό των περιπτώσεων, μετά από καιρό, μπορεί να μετατραπεί σε καρκίνο. Αν ο πολύποδας εντοπιστεί και αφαιρεθεί ενόσω είναι ακόμη καλοήθης, η αλυσίδα διακόπτεται και ο καρκίνος προλαμβάνεται. Πάνω σε αυτή τη βασική αρχή στηρίζονται όλα τα προγράμματα πρόληψης του καρκίνου του παχέος εντέρου.

Ποια Είναι τα Συμπτώματα;

Το πρώτο που πρέπει να γνωρίζει κανείς: οι πολύποδες σπάνια προκαλούν συμπτώματα. Στη συντριπτική πλειονότητα αναπτύσσονται σιωπηλά, χωρίς πόνο, αιμορραγία ή αλλαγή στις κενώσεις, και ανακαλύπτονται τυχαία κατά τον προληπτικό έλεγχο. Ορισμένοι μεγαλύτεροι πολύποδες μπορεί να προκαλέσουν μικροσκοπική απώλεια αίματος – που ανιχνεύεται μόνο με ειδική εξέταση – ή, σπανιότερα, ορατή αιμορραγία ή αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου.

Επειδή οι πολύποδες δεν ειδοποιούν, ο προληπτικός έλεγχος γίνεται απαραίτητος: κανείς δεν μπορεί να περιμένει τα συμπτώματα, γιατί όταν εμφανιστούν, η νόσος μπορεί να έχει ήδη προχωρήσει. Η κολονοσκόπηση παραμένει η βασική προληπτική εξέταση, καθώς επιτρέπει ταυτόχρονα τον εντοπισμό και την αφαίρεση των πολυπόδων στην ίδια συνεδρία. Η ανίχνευση αόρατου αίματος στην εξέταση των κοπράνων και οι υπόλοιπες μέθοδοι χρησιμοποιούνται στον έλεγχο του γενικού πληθυσμού, και η κολονοσκόπηση ακολουθεί όταν το αποτέλεσμα είναι θετικό.

Η Αφαίρεση των Πολυπόδων Προλαμβάνει τον Καρκίνο

Η προστατευτική δράση της πολυποδεκτομής είναι πλέον αποδεδειγμένη παραδοχή της προληπτικής ιατρικής. Η κλασική μελέτη National Polyp Study έδειξε ότι η αφαίρεση των πολυπόδων κατά την κολονοσκόπηση μειώνει σημαντικά την επίπτωση του καρκίνου του παχέος εντέρου σε σχέση με τον αναμενόμενο κίνδυνο στο γενικό πληθυσμό¹, ενώ η μακροχρόνια παρακολούθηση των ίδιων ασθενών απέδειξε ότι η πολυποδεκτομή μειώνει και τη θνητότητα από τη νόσο². Πιο πρόσφατα, μεγάλη τυχαιοποιημένη ευρωπαϊκή μελέτη επιβεβαίωσε το ίδιο εύρημα: ότι ο κολονοσκοπικός έλεγχος μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου³.

Η αφαίρεση των πολυπόδων γίνεται συνήθως ενδοσκοπικά, την ώρα της κολονοσκόπησης, χωρίς αξιόλογη ενόχληση για τον ασθενή. Οι μεγάλοι ή τεχνικά δύσκολοι πολύποδες μπορεί να χρειαστούν προηγμένες ενδοσκοπικές τεχνικές (ενδοσκοπική υποβλεννογόνια εκτομή – ESD), και μόνο σε ένα μικρό ποσοστό – όταν ένας πολύποδας είναι δυσπλαστικός ή δε μπορεί να αφαιρεθεί ακέραιος και εξ’ ολοκλήρου – απαιτείται χειρουργική αφαίρεση τμήματος του εντέρου. Κάθε αφαιρούμενος πολύποδας αποστέλλεται πάντοτε για βιοψία, και το πόρισμα της ιστολογικής εξέτασης καθορίζει την περαιτέρω αντιμετώπιση.

Τι Γίνεται Μετά την Αφαίρεση;

Μετά την αφαίρεση ενός πολύποδα αρχίζει μια οργανωμένη παρακολούθηση. Επειδή οι πολύποδες μπορούν να επανεμφανιστούν, ο γιατρός σας καθορίζει εξατομικευμένο πρόγραμμα επανελέγχου, με χρονικά διαστήματα που εξαρτώνται από τον αριθμό, το μέγεθος και τα ιστολογικά χαρακτηριστικά των πολυπόδων που αφαιρέθηκαν⁴. Ένας ασθενής με έναν μικρό, χαμηλού κινδύνου πολύποδα επανελέγχεται σε αραιότερα διαστήματα από κάποιον με πολλαπλά ή προχωρημένα αδενώματα.

Η τακτική παρακολούθηση έχει εξ’ ίσου μεγάλη σημασία, ώστε τυχόν νέοι πολύποδες να εντοπίζονται και να αφαιρούνται εγκαίρως και η προστασία να κρατά στον χρόνο. Ο υγιεινός τρόπος ζωής (ισορροπημένη διατροφή, σωματική δραστηριότητα, διακοπή του καπνίσματος, μέτρο στο αλκοόλ) συμβάλλει επίσης στη μείωση του συνολικού κινδύνου.

Συχνές Ερωτήσεις

Πηγές

Σχετικές παθήσεις και άρθρα