Καρκίνος του Παχέος Εντέρου
Ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι από τους συχνότερους καρκίνους παγκοσμίως, και στην Ελλάδα αντιστοιχεί περίπου στο 12% όλων των νέων περιπτώσεων καρκίνου. Έχει όμως ένα ξεχωριστό χαρακτηριστικό: είναι από τους λίγους καρκίνους που μπορούν σε μεγάλο βαθμό να προληφθούν, και όταν διαγνωστεί έγκαιρα αντιμετωπίζεται με πολύ καλά αποτελέσματα. Αναπτύσσεται αργά, συνήθως από έναν πολύποδα, γι’ αυτό ο προληπτικός έλεγχος και η έγκαιρη διάγνωση είναι τα ισχυρότερα όπλα απέναντί του.
Με μια ματιά
- Ένας από τους συχνότερους καρκίνους – στην Ελλάδα περίπου το 12% των νέων περιπτώσεων καρκίνου
- Αναπτύσσεται αργά, συνήθως από πολύποδα – γι’ αυτό και προλαμβάνεται
- Ο προληπτικός έλεγχος από τα 45-50 έτη ζωής μειώνει τη θνητότητα
- Αίμα στις κενώσεις ή αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου χρειάζονται εκτίμηση
- Όταν διαγνωστεί έγκαιρα, σε εντοπισμένο στάδιο, η πρόγνωση είναι ευνοϊκή
Τι Είναι ο Καρκίνος του Παχέος Εντέρου;
Ο καρκίνος του παχέος εντέρου αναπτύσσεται στον βλεννογόνο (την εσωτερική επένδυση) του παχέος εντέρου ή του ορθού, και στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων προέρχεται από την κακοήθη εξέλιξη ενός πολύποδα – της λεγόμενης ακολουθίας αδενώματος-καρκινώματος. Η διαδικασία αυτή είναι αργή, διαρκεί κατά κανόνα χρόνια, και ακριβώς αυτή η βραδύτητα δίνει στην πρόληψη τον χρόνο που χρειάζεται: αν ο πολύποδας βρεθεί και αφαιρεθεί έγκαιρα, πριν αλλάξει χαρακτήρα, η εξέλιξη σε καρκίνο αποτρέπεται.
Παγκοσμίως, ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι ο τρίτος συχνότερος καρκίνος και η δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο, ενώ στην Ελλάδα καταγράφονται κάθε χρόνο σχεδόν 8.000 νέες περιπτώσεις. Οι αριθμοί αυτοί μπορεί να ξαφνιάζουν ή και να προκαλούν ανησυχία· το μήνυμα ωστόσο είναι θετικό: λίγοι καρκίνοι αφήνουν τέτοιο περιθώριο στην πρόληψη, και η νόσος που θα διαγνωστεί σε πρώιμο στάδιο αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά.
Ποιοι Παράγοντες Κινδύνου Υπάρχουν; Τι Συμπτώματα Προκαλεί;
Ο κίνδυνος αυξάνεται με την ηλικία και επηρεάζεται από παράγοντες όπως το οικογενειακό ιστορικό καρκίνου ή πολυπόδων του εντέρου, ορισμένα κληρονομικά σύνδρομα, οι φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου, καθώς και ο τρόπος ζωής – η παχυσαρκία, η καθιστική ζωή, το κάπνισμα, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και επεξεργασμένου κρέατος. Ορισμένους από αυτούς δεν μπορούμε να τους αλλάξουμε, πολλούς όμως ναι, και η τροποποίησή τους μειώνει τον κίνδυνο.
Το πιο επικίνδυνο χαρακτηριστικό του καρκίνου του παχέος εντέρου είναι η σιωπή του: στα πρώιμα στάδια συνήθως δεν προκαλεί συμπτώματα. Όταν εμφανιστούν, τα κυριότερα είναι η αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου (επίμονη διάρροια ή δυσκοιλιότητα), το αίμα στις κενώσεις, ο κοιλιακός πόνος, η ανεξήγητη αναιμία και η απώλεια βάρους. Το πρόβλημα είναι ότι όταν εμφανιστούν τα συμπτώματα, η νόσος μπορεί να έχει ήδη προχωρήσει – γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο ο προληπτικός έλεγχος πρέπει να γίνεται προτού εμφανιστεί οποιοδήποτε ενόχλημα.
Σε ένα μέρος των ασθενών η διάγνωση έρχεται από την άλλη πλευρά, επειγόντως: ο όγκος μεγαλώνει ώσπου να αποφράξει τον αυλό του εντέρου, και η νόσος αποκαλύπτεται ως απόφραξη του εντέρου – με κοιλιακό πόνο, φούσκωμα και αναστολή των κενώσεων, ενώ οι έμετοι έρχονται αργότερα.
Πώς Προλαμβάνεται και Πώς Διαγιγνώσκεται Έγκαιρα;
Ο προληπτικός έλεγχος για τον καρκίνο του παχέος εντέρου – με κολονοσκόπηση ή με ανίχνευση μικροσκοπικής αιμορραγίας στα κόπρανα – μειώνει τη θνητότητα από τη νόσο, γι’ αυτό και συνιστάται συστηματικά για τον γενικό πληθυσμό από την ηλικία των 45 έως 50 ετών1, και ακόμη νωρίτερα από αυτό για όσους έχουν οικογενειακό ιστορικό ή άλλους παράγοντες κινδύνου. Η κολονοσκόπηση έχει το μοναδικό πλεονέκτημα ότι είναι εξέταση ταυτόχρονα διαγνωστική αλλά και θεραπευτική: εντοπίζει και αφαιρεί τους πολύποδες στην ίδια συνεδρία, και η απομάκρυνσή τους έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τους θανάτους από τον καρκίνο2.
Η έγκαιρη διάγνωση αλλάζει ριζικά την εικόνα: η πλειονότητα των ασθενών που διαγιγνώσκονται σε εντοπισμένο στάδιο έχει ευνοϊκή πρόγνωση. Αυτό είναι και το νόημα της πρόληψης: να προλάβουμε τον καρκίνο, ή έστω να τον διαγνώσουμε στην αρχή του, όταν είναι ακόμη εντοπισμένος και αντιμετωπίσιμος.
Πώς Αντιμετωπίζεται;
Η αντιμετώπιση του καρκίνου του παχέος εντέρου εξατομικεύεται με βάση το στάδιο και τα χαρακτηριστικά της νόσου, πάντοτε μέσα από τη συνεργασία ενός ογκολογικού συμβουλίου – χειρουργού, ογκολόγου, ακτινοθεραπευτή, παθολογοανατόμου και ακτινολόγου4. Ο ακρογωνιαίος λίθος της θεραπείας της εντοπισμένης νόσου παραμένει η πλήρης ογκολογική χειρουργική εκτομή του πάσχοντος τμήματος του εντέρου μαζί με τους επιχώριους (γειτονικούς) λεμφαδένες, ενώ ανάλογα με το στάδιο μπορεί να προστεθεί χημειοθεραπεία ή, για τον καρκίνο ειδικά του ορθού, και ακτινοθεραπεία. Η επέμβαση πραγματοποιείται σήμερα κατά κανόνα λαπαροσκοπικά, με ογκολογικά αποτελέσματα ισότιμα σε σχέση με την ανοικτή χειρουργική3, ενώ σε επιλεγμένες περιπτώσεις εφαρμόζεται και η ρομποτική προσέγγιση.
Κολεκτομή – Σιγμοειδεκτομή
Η χειρουργική αντιμετώπιση: πώς γίνεται λαπαροσκοπικά, νοσηλεία και ανάρρωση.
Περισσότερα
Λαπαροσκοπική Χειρουργική
Η ελάχιστα επεμβατική προσέγγιση στη χειρουργική του καρκίνου του παχέος εντέρου.
Περισσότερα
Πότε να απευθυνθείτε σε γιατρό
Αίμα στις κενώσεις, επίμονη αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου, ανεξήγητη αναιμία, κοιλιακός πόνος ή απώλεια βάρους χρειάζονται εκτίμηση χωρίς αναβολή – χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα κακοήθεια. Ανεξάρτητα από συμπτώματα, ο προληπτικός έλεγχος συνιστάται από τα 45-50 έτη ηλικίας, ή νωρίτερα αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό. Συζητήστε το με τον γιατρό σας.
Συχνές Ερωτήσεις
Ο καρκίνος του παχέος εντέρου προλαμβάνεται;
Στη μεγάλη πλειονότητα, ναι – και αυτό τον ξεχωρίζει. Επειδή αναπτύσσεται αργά, συνήθως από πολύποδα, ο προληπτικός έλεγχος με κολονοσκόπηση εντοπίζει και αφαιρεί τους πολύποδες πριν εξελιχθούν, και έτσι διακόπτεται η πορεία προς τον καρκίνο.
Από ποια ηλικία πρέπει να κάνω έλεγχο;
Για τον γενικό πληθυσμό, ο προληπτικός έλεγχος συνιστάται από την ηλικία των 45 έως 50 ετών. Όσοι έχουν οικογενειακό ιστορικό καρκίνου ή πολυπόδων του εντέρου, ή άλλους παράγοντες κινδύνου, χρειάζεται να ξεκινήσουν νωρίτερα – ο γιατρός σας θα σας δώσει εξατομικευμένη σύσταση.
Αν διαγνωστεί καρκίνος του παχέος εντέρου, ποιες είναι οι πιθανότητες;
Η πρόγνωση εξαρτάται κρίσιμα από το στάδιο: ο καρκίνος που διαγιγνώσκεται έγκαιρα, σε εντοπισμένο στάδιο, αντιμετωπίζεται με πολύ καλά αποτελέσματα, σε αντίθεση με τη νόσο που εντοπίζεται προχωρημένη. Γι’ αυτό ακριβώς η έγκαιρη διάγνωση κάνει τόσο μεγάλη διαφορά.
Πηγές
- US Preventive Services Task Force; Davidson KW, Barry MJ, Mangione CM, et al. Screening for Colorectal Cancer: US Preventive Services Task Force Recommendation Statement. JAMA. 2021;325(19):1965-1977. doi.org/10.1001/jama.2021.6238
- Zauber AG, Winawer SJ, O’Brien MJ, et al. Colonoscopic polypectomy and long-term prevention of colorectal-cancer deaths. N Engl J Med. 2012;366(8):687-696. doi.org/10.1056/NEJMoa1100370
- Buunen M, Veldkamp R, Hop WC, et al; Colon Cancer Laparoscopic or Open Resection Study Group. Survival after laparoscopic surgery versus open surgery for colon cancer: long-term outcome of a randomised clinical trial. Lancet Oncol. 2009;10(1):44-52. doi.org/10.1016/S1470-2045(08)70310-3
- Argilés G, Tabernero J, Labianca R, et al; ESMO Guidelines Committee. Localised colon cancer: ESMO Clinical Practice Guidelines for diagnosis, treatment and follow-up. Ann Oncol. 2020;31(10):1291-1305. doi.org/10.1016/j.annonc.2020.06.022
Σχετικές παθήσεις και άρθρα
Πολύποδες Παχέος Εντέρου
Ευρήματα της κολονοσκόπησης που συνήθως δεν δίνουν συμπτώματα: τι σημαίνουν.
Περισσότερα
Καρκίνος Παχέος Εντέρου: Πρόληψη και Αντιμετώπιση
Αρθρογραφία μας πάνω στην πρόληψη και την αντιμετώπιση του καρκίνου στο παχύ έντερο.
Περισσότερα
Παθήσεις Παχέος Εντέρου
Οι παθήσεις του παχέος εντέρου συγκεντρωμένες, με τον ρόλο του προληπτικού ελέγχου.
Περισσότερα
Ειλεός – Απόφραξη Εντέρου
Η οξεία εκδήλωση: πώς αναγνωρίζεται η απόφραξη του εντέρου και τι γίνεται στο νοσοκομείο.
Περισσότερα
