Πότε Αρκούν τα Συντηρητικά Μέτρα;

Πριν από κάθε συζήτηση για χειρουργείο, η αντιμετώπιση της αιμορροϊδοπάθειας ξεκινά από τη βάση: ρύθμιση των κενώσεων με διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες, επαρκή ενυδάτωση και αποφυγή της παρατεταμένης προσπάθειας στην τουαλέτα. Οι περισσότεροι ασθενείς με συμπτωματική αιμορροϊδοπάθεια βλέπουν σημαντική βελτίωση με αυτά τα μέτρα και αποφεύγουν τη χειρουργική επέμβαση. Σημαντικό ρόλο επίσης παίζει η τροποποίηση των επιβαρυντικών παραγόντων κινδύνου: απώλεια βάρους, βελτίωση των διατροφικών συνηθειών, διακοπή του καπνίσματος, μεταξύ άλλων, βοηθούν στο να μην επανεμφανιστεί το πρόβλημα.

Το πρόβλημα είναι πως οι περισσότεροι ασθενείς που καταλήγουν να προσέρχονται στο χειρουργικό ιατρείο έχουν αποφύγει την επίσκεψη για καιρό, είτε λόγω συστολής είτε επειδή το ανέβαλαν, με αποτέλεσμα η αιμορροϊδοπάθειά τους να μην είναι πλέον ήπια. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η χειρουργική θεραπεία προσφέρει αποτελεσματικό έλεγχο της νόσου.

Ποιες Είναι οι Χειρουργικές Επιλογές;

Όταν η νόσος είναι προχωρημένη – αιμορροΐδες ανθεκτικές στα συντηρητικά μέτρα ή τρίτου και τετάρτου βαθμού – η αντιμετώπιση είναι χειρουργική, με στόχο το πιο ανθεκτικό στον χρόνο αποτέλεσμα. Μέθοδος αναφοράς παραμένει η ανοικτή αιμορροϊδεκτομή κατά Milligan-Morgan, που εφαρμόζεται εδώ και περίπου έναν αιώνα: οι υπερτροφικοί όζοι αφαιρούνται μαζί με τον πλεονάζοντα ιστό και οι πληγές αφήνονται ανοικτές για να επουλωθούν φυσικά. Στις συγκριτικές μελέτες εμφανίζει τα χαμηλότερα ποσοστά υποτροπής και τη μεγαλύτερη διάρκεια αποτελέσματος^1,2 και ενδείκνυται ιδιαίτερα για νόσο σταδίου ΙΙΙ και IV με μεγάλους όζους. Σε σχέση με τις νεώτερες, ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές, οι ασθενείς αναφέρουν ελαφρώς αυξημένη μετεγχειρητική ενόχληση τις πρώτες ημέρες μετά το χειρουργείο, καθώς οι τομές αφορούν την ευαίσθητη περιοχή του πρωκτικού δακτυλίου· αντιμετωπίζεται όμως αποτελεσματικά με αναλγητικά και εδρόλουτρα.

Η ελάχιστα επεμβατική διαπρωκτική χειρουργική έχει δώσει και νεότερες τεχνικές για τις ηπιότερες μορφές, χωρίς εκτομή ιστών. Η απολίνωση των τροφοφόρων αγγείων υπό υπέρηχο (HAL – Hemorrhoidal Artery Ligation) εντοπίζει με Doppler και απολινώνει (συρράπτει) τα αγγεία που τρέφουν τους όζους, οι οποίοι στη συνέχεια υποστρέφουν χωρίς αιματηρές εκτομές – μια κατάλληλη επιλογή για ενδιάμεσου σταδίου νόσο. Η αιμορροϊδοπλαστική με λέιζερ (LHP), αντίστοιχα, καυτηριάζει τους παθολογικούς όζους μέσα από μια πολύ μικρή τομή, με κατά κανόνα ήπιο μετεγχειρητικό πόνο, αλλά υστερεί στους μεγαλύτερους όζους.

Η κάθε προσέγγιση έχει τις ενδείξεις της και τα υπέρ και κατά της. Μία «καλύτερη» τεχνική για όλους, δηλαδή, δεν υπάρχει· υπάρχει η καταλληλότερη για κάθε περίπτωση, και ο ασθενής δικαιούται να ρωτά τον χειρουργό του ποια είναι η εμπειρία και η εξειδίκευσή του σε καθεμία από αυτές, πριν αποφασίσουν μαζί.

Πώς Επιλέγεται η Σωστή Τεχνική;

Η επιλογή της μεθόδου είναι μια εξατομικευμένη απόφαση, που λαμβάνεται από κοινού μετά από ενημέρωση του ασθενούς. Συνεκτιμώνται ο βαθμός και η έκταση της νόσου, οι προτεραιότητες του ασθενούς – ιδίως η ισορροπία ανάμεσα στη διάρκεια του αποτελέσματος και στην ταχύτητα της ανάρρωσης – καθώς και τυχόν προηγούμενες παρεμβάσεις. Σε αδρές γραμμές, η HAL και το λέιζερ βρίσκουν το πεδίο εφαρμογής τους στην ενδιάμεση νόσο με μικρότερους όζους, ενώ για την προχωρημένη νόσο τρίτου και τετάρτου βαθμού η επιλογή γίνεται ανάμεσα στην κλασική εκτομή και την αιμορροϊδοπηξία – η πρώτη με προτεραιότητα στην οριστικότητα, η δεύτερη στην ηπιότερη ανάρρωση. Στην αιμορροϊδοπηξία ο χειρουργός αναρτά τον παθολογικό ιστό με ράμματα και τον καθηλώνει ψηλότερα στο πρωκτικό κανάλι, ώστε οι πάσχουσες αιμορροΐδες να επανέλθουν στην ανατομική τους θέση και να υποχωρήσουν τα συμπτώματα. Ένας νεότερος ασθενής με προχωρημένη νόσο, για παράδειγμα, μπορεί να ωφεληθεί περισσότερο από το ανθεκτικότερο στον χρόνο αποτέλεσμα της κλασικής εκτομής, ενώ κάποιος που δίνει προτεραιότητα στη γρήγορη επάνοδο μπορεί να προτιμήσει την αιμορροϊδοπηξία.

Αυτή η εξατομίκευση, μαζί με τη σχολαστική χειρουργική τεχνική, φέρνει το καλό μακροχρόνιο αποτέλεσμα. Πριν από κάθε επέμβαση, εξάλλου, επιβεβαιώνεται ότι η αιμορραγία οφείλεται πράγματι στις αιμορροΐδες – ο ενδεδειγμένος έλεγχος του εντέρου περιγράφεται αναλυτικά στη σελίδα της πάθησης. Η σωστή διάγνωση προηγείται πάντοτε της θεραπείας.

Πώς Γίνεται η Επέμβαση; Τι να Περιμένω από την Προετοιμασία και την Ανάρρωση;

Οι χειρουργικές επεμβάσεις για αιμορροΐδες – η αιμορροϊδεκτομή και η αιμορροϊδοπηξία – πραγματοποιούνται με ελαφρά γενική αναισθησία, κατά κανόνα ως επεμβάσεις ημερήσιας νοσηλείας ή μίας διανυκτέρευσης, και διαρκούν περίπου μία ώρα. Η επιστροφή σε καθιστική εργασία γίνεται συνήθως γύρω στη μία εβδομάδα, ενώ οι έντονες σωματικές δραστηριότητες αποφεύγονται για δέκα ως δεκατέσσερις ημέρες. Η αιμορροϊδοπηξία γίνεται εξ’ ολοκλήρου διαπρωκτικά, ενώ στην κλασική εκτομή οι τομές περιορίζονται στην περιοχή του πρωκτού και επουλώνονται σταδιακά τις επόμενες εβδομάδες.

Της προγραμματισμένης επέμβασης προηγούνται ο συνήθης προεγχειρητικός έλεγχος και η εκτίμηση από αναισθησιολόγο. Η προεγχειρητική εκτίμηση στο ιατρείο στηρίζεται σε λεπτομερές ιστορικό και προσεκτική φυσική εξέταση, με τον χρόνο και τη διακριτικότητα που απαιτεί η ευαίσθητη αυτή περιοχή, ώστε καμία απορία να μη μείνει αναπάντητη. Καλό είναι, στο διάστημα έως το χειρουργείο, να προσέξετε τις διατροφικές σας συνήθειες, να αποφύγετε τα κατεργασμένα φαγητά και, αν χρειάζεται, να μειώσετε λίγο το βάρος σας. Αν λαμβάνετε αντιπηκτική αγωγή, θα λάβετε συγκεκριμένες οδηγίες για την προσωρινή διακοπή ή αντικατάστασή της, σε συνεννόηση με τον καρδιολόγο και τον χειρουργό σας.

Μετά από οποιαδήποτε επέμβαση για αιμορροΐδες αναμένεται ένας βαθμός ενόχλησης μετεγχειρητικά, που για κάποιους ασθενείς μπορεί να είναι και σημαντικός. Σε κάθε περίπτωση, τα συμπτώματα ελέγχονται με αναλγητικά και εδρόλουτρα όταν αυτό είναι αναγκαίο και διαρκούν για λίγες μέρες. Για όλους τους ασθενείς, η ρύθμιση των κενώσεων – φυτικές ίνες, υγρά, ήπια μαλακτικά – είναι το βασικό μέλημα της ανάρρωσης, ώστε η περιοχή να επουλωθεί ανενόχλητη· η οδήγηση αποφεύγεται το πρώτο εικοσιτετράωρο μετά την αναισθησία. Η επιστροφή στην εργασία γίνεται μετά την αιμορροϊδοπηξία συνήθως εντός της πρώτης εβδομάδας και μετά την κλασική εκτομή συχνά σε μία έως δύο εβδομάδες, ανάλογα με τη φύση της εργασίας, πάντοτε με εξατομικευμένες οδηγίες. Η προγραμματισμένη επανεκτίμηση, κατά κανόνα μία εβδομάδα αργότερα, παρακολουθεί την πορεία της επούλωσης. Εξ’ ίσου σημαντική με την ίδια την επέμβαση είναι η διόρθωση των παραγόντων που οδήγησαν στη νόσο – διατροφή, δυσκοιλιότητα, σωματικό βάρος – καθώς μειώνει αισθητά την πιθανότητα υποτροπής.

Ποιοι Είναι οι Κίνδυνοι της Επέμβασης;

Όπως κάθε χειρουργική πράξη, έτσι και οι επεμβάσεις για αιμορροΐδες έχουν πιθανές επιπλοκές – σπάνιες, αλλά ο ασθενής πρέπει να τις γνωρίζει εκ των προτέρων. Οι συχνότερες είναι η μετεγχειρητική αιμορραγία, που κατά κανόνα είναι μικρή και αυτοπεριορίζεται αλλά σπανιότερα χρειάζεται νέα εκτίμηση, και η παροδική δυσκολία στην ούρηση (επίσχεση ούρων) τις πρώτες ώρες, που αντιμετωπίζεται απλά και υποχωρεί. Αρκετά σπανιότερα, η επούλωση μπορεί να οδηγήσει σε στένωση του πρωκτικού δακτυλίου, ενώ παροδικές δυσκολίες στον έλεγχο των αερίων περιγράφονται σε μικρό ποσοστό, κυρίως στο πρώιμο διάστημα, και κατά κανόνα αποκαθίστανται – η προσεκτική και εγκρατής χειρουργική τεχνική, με σεβασμό στους σφιγκτήρες, είναι αυτή που κρατά τις επιπλοκές αυτές σπάνιες¹. Στην προγραμματισμένη μετεγχειρητική επανεξέταση ελέγχεται και η επούλωση, ώστε ό,τι τυχόν προκύψει να αντιμετωπιστεί έγκαιρα.

Συχνές Ερωτήσεις

Πηγές

Σχετικές παθήσεις και άρθρα