Τι Είναι η Διαπρωκτική Χειρουργική;

Διαπρωκτική χειρουργική είναι η χειρουργική που εκτελείται εξ’ ολοκλήρου μέσα από τον αυλό του πρωκτού και του ορθού, χωρίς τομή στο δέρμα. Ο πρωκτός και το ορθό δίνουν στον χειρουργό έναν φυσικό δρόμο πρόσβασης προς πολλές παθήσεις της περιοχής: με ειδικά εργαλεία, διαστολείς και – στις πιο σύνθετες εφαρμογές – πλήρεις πλατφόρμες ελάχιστα επεμβατικής χειρουργικής με κάμερα, ο χειρουργός εργάζεται εξ’ ολοκλήρου μέσα στον αυλό του εντέρου.

Για τον ασθενή, τα πλεονεκτήματα είναι απτά: δεν υπάρχει εξωτερικό τραύμα, ο μετεγχειρητικός πόνος είναι κατά κανόνα μικρότερος από τις αντίστοιχες επεμβάσεις με εκτομή ιστών, η νοσηλεία είναι σύντομη – συχνά λίγες ώρες – και το λειτουργικό αποτέλεσμα είναι, στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων, πολύ καλό. Το εύρος των εφαρμογών εκτείνεται από τις απλούστερες πράξεις έως πραγματικά εξειδικευμένη χειρουργική ογκολογία, γι’ αυτό και η σωστή εφαρμογή τους προϋποθέτει εξειδικευμένη εκπαίδευση στη χειρουργική παχέος εντέρου και πρωκτού.

Ποιες Παθήσεις Αντιμετωπίζονται Διαπρωκτικά;

Η συχνότερη εφαρμογή αφορά την αιμορροϊδοπάθεια, σε όλο το φάσμα της βαρύτητάς της. Ακολουθούν η τοπική εκτομή καλοήθων και πρώιμων κακοήθων βλαβών του ορθού, η αποκατάσταση της πρόπτωσης ορθού σε ασθενείς με δυσκολίες της κένωσης, καθώς και επιμέρους πράξεις όπως η αντιμετώπιση της ραγάδας του πρωκτού – με έγχυση αλλαντικής τοξίνης (botox) ή πλάγια έσω σφιγκτηροτομή – και η χαρτογράφηση των περιεδρικών συριγγίων. Οι αναλυτικές σελίδες των επιμέρους επεμβάσεων:

Τι Προσφέρει η Διαπρωκτική Οδός στις Αιμορροΐδες;

Στην αιμορροϊδοπάθεια η διαπρωκτική οδός καλύπτει ολόκληρη την κλιμακωτή αντιμετώπιση της νόσου, από το ιατρείο έως το χειρουργείο. Οι νεώτερες χειρουργικές τεχνικές εκτομής ή ανάταξης των όζων για την προχωρημένη νόσο εκτελούνται μέσα από τον φυσικό αυλό, όπως αποτυπώνεται και στις οδηγίες της Αμερικανικής Εταιρείας Χειρουργών Παχέος Εντέρου και Ορθού (ASCRS)¹. Ο ασθενής κερδίζει έτσι πράξεις σύντομης διαρκείας με βραχεία αναισθησία, σύντομη νοσηλεία και χωρίς διακοπή της καθημερινότητας – με ανάρρωση αισθητά ηπιότερη. Το ποια τεχνική ταιριάζει σε ποιον βαθμό και σε ποιον ασθενή, με τα υπέρ και τα κατά κάθε μεθόδου, περιγράφεται αναλυτικά στη σελίδα της χειρουργικής αντιμετώπισης των αιμορροΐδων – εδώ αρκεί να σημειωθεί ότι η επιλογή γίνεται πάντοτε εξατομικευμένα, και ότι το καλό μακροχρόνιο αποτέλεσμα στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό ακριβώς σε αυτήν.

Τοπική Εκτομή Όγκων του Ορθού (TAMIS – TEM)

Η πιο εξειδικευμένη εφαρμογή της διαπρωκτικής χειρουργικής αφορά τους όγκους του ορθού. Επιλεγμένες καλοήθεις βλάβες – μεγάλοι πολύποδες που δεν αφαιρούνται ενδοσκοπικά – και πρώιμα καρκινώματα μπορούν να αφαιρεθούν πλήρως διαπρωκτικά, με τις τεχνικές TAMIS και TEM: μια πλατφόρμα ελάχιστα επεμβατικής χειρουργικής τοποθετείται στον πρωκτό, και η βλάβη εκτέμνεται υπό μεγέθυνση, σε υγιή όρια, διατηρώντας το όργανο. Πρόκειται για καθιερωμένη πλέον προσέγγιση που γλυτώνει τον κατάλληλα επιλεγμένο ασθενή από μια μεγάλη κοιλιακή επέμβαση – σε πρόσφατη μετα-ανάλυση 931 ασθενών οι βραχυπρόθεσμες επιπλοκές της TAMIS ήταν της τάξης του 14%², σαφώς μικρότερη επιβάρυνση από μια ριζική εκτομή.

Δεν είναι όμως όλες οι βλάβες κατάλληλες: η τοπική εκτομή έχει θέση μόνο όταν τα ογκολογικά κριτήρια το επιτρέπουν – βάθος διήθησης, μέγεθος, ιστολογικά χαρακτηριστικά – και προϋποθέτει πλήρη σταδιοποίηση και συζήτηση κάθε περίπτωσης σε ογκολογικό συμβούλιο. Όταν τα κριτήρια δεν πληρούνται, η ριζική εκτομή του ορθού παραμένει η ενδεδειγμένη θεραπεία, και η διατήρηση του οργάνου δεν πρέπει να γίνεται εις βάρος της ογκολογικής ασφάλειας. Η απόφαση λαμβάνεται από κοινού με τον ασθενή, με πλήρη ενημέρωση για τα οφέλη και τους περιορισμούς κάθε επιλογής, και συνοδεύεται πάντοτε από πρόγραμμα στενής μετεγχειρητικής παρακολούθησης.

Τι να Περιμένω από μια Διαπρωκτική Επέμβαση; Πόσο Διαρκεί η Ανάρρωση;

Οι χειρουργικές διαπρωκτικές επεμβάσεις πραγματοποιούνται με ελαφρά γενική ή ραχιαία αναισθησία, κατά κανόνα με ημερήσια νοσηλεία ή μία διανυκτέρευση. Στις επεμβάσεις χωρίς εξωτερικό τραύμα, η ενόχληση περιορίζεται συνήθως σε ένα αίσθημα πίεσης ή ήπιου πόνου στις πρώτες κενώσεις, που ελέγχεται με απλά αναλγητικά και εδρόλουτρα.

Ειδικά για τη ραγάδα του πρωκτού, τόσο η έγχυση αλλαντικής τοξίνης (botox) όσο και η πλάγια έσω σφιγκτηροτομή γίνονται με ημερήσια νοσηλεία: ο ασθενής προσέρχεται το πρωί και επιστρέφει σπίτι του την ίδια ημέρα, με απλές οδηγίες. Η μετεγχειρητική ενόχληση είναι κατά κανόνα μικρότερη από τον πόνο της ίδιας της ραγάδας – οι περισσότεροι ασθενείς περιγράφουν ανακούφιση ήδη από τις πρώτες κενώσεις – και αντιμετωπίζεται με τα ίδια απλά μέσα. Η επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες γίνεται για την πλειονότητα μέσα σε λίγες ημέρες, ανάλογα με το είδος της επέμβασης και τη φύση της εργασίας.

Στην εργασία, η πλειονότητα των ασθενών επιστρέφει μέσα στην πρώτη εβδομάδα στις περισσότερες επεμβάσεις. Το βασικό μέλημα της ανάρρωσης είναι η ρύθμιση των κενώσεων – φυτικές ίνες, επαρκή υγρά, ήπια μαλακτικά όπου χρειάζεται – ώστε η περιοχή να επουλωθεί χωρίς νέο τραυματισμό. Στην προγραμματισμένη μετεγχειρητική επανεξέταση ελέγχεται η επούλωση και εξατομικεύονται οι οδηγίες, ενώ τα αποτελέσματα της ιστολογικής εξέτασης, όπου υπάρχουν, συζητούνται πάντοτε από κοντά και με λεπτομέρεια.

Συχνές Ερωτήσεις

Πηγές

Σχετικές παθήσεις και άρθρα